Η αύξηση των κατοικιών σε μια πόλη μπορεί να στηριχθεί και στην προσαρμογή υφιστάμενων γειτονιών. Στο Kortrijk του Βελγίου, το YIMBY — Yes In My BackYard προσεγγίζει την ανανέωση μιας υφιστάμενης γειτονιάς μέσα από επιλεκτικές παρεμβάσεις, νέους τύπους κατοίκησης και επαναχρησιμοποίηση υλικών.
Το έργο των MAKER Architecten συνδέεται με τη νέα διάκριση του γραφείου στα διεθνή βραβεία του RIBA: το International Emerging Architect Award 2026. Το ενδιαφέρον του για την Κύπρο βρίσκεται σε μια γνώριμη συζήτηση: πώς μπορεί να χωρέσει περισσότερη κατοίκηση σε μια γειτονιά διατηρώντας σχέσεις, κλίμακα και χώρους καθημερινής ζωής.
Η πίσω πλευρά γίνεται δεύτερη πρόσοψη
Το Vlaams Architectuurinstituut περιγράφει μια παλιά συνοικία όπου οι κήποι και οι επεκτάσεις είχαν σε μεγάλο βαθμό μετατραπεί σε κλειστά πίσω κτίσματα και γκαράζ. Η επέμβαση επιδιώκει να επαναφέρει τη σύνδεση των κατοικιών με τον εσωτερικό κοινό χώρο.
Η αλλαγή οπτικής είναι ουσιαστική. Ό,τι αντιμετωπίζεται ως πίσω όριο μπορεί να αποκτήσει είσοδο, θέα και καθημερινή χρήση. Έτσι, η ανανέωση δεν περιορίζεται στην πλευρά που βλέπει στον δρόμο. Αφορά και τον τρόπο με τον οποίο συναντιούνται οι κατοικίες στο εσωτερικό της γειτονιάς.
Πύκνωση με διαφορετικούς τύπους κατοίκησης
Η τεκμηρίωση του έργου αναφέρει ενοποίηση επτά γωνιακών τεμαχίων σε τρεις όγκους με 16 διαμερίσματα, στούντιο και μεζονέτες. Παράλληλα, οι δυνατότητες επέκτασης στο πίσω μέρος των εργατικών κατοικιών επιτρέπουν διαφορετικές μορφές διαβίωσης και εργασίας.
Η ποικιλία έχει πρακτικό περιεχόμενο. Ένα νοικοκυριό που αλλάζει σύνθεση δεν έχει πάντα τις ίδιες ανάγκες χώρου. Μια μικρότερη μονάδα, ένας επιπλέον χώρος ή μια πιο ευέλικτη διάταξη μπορούν να εξυπηρετούν διαφορετικές φάσεις ζωής μέσα στην ίδια αστική περιοχή.
Το υλικό συνεχίζει τη διαδρομή του
Σύμφωνα με την παρουσίαση, τούβλα και κεραμίδια από τις παλιές κατασκευές αξιοποιήθηκαν ξανά. Η δυνατότητα αποσυναρμολόγησης συνδέθηκε με τη χρήση ασβεστοκονιάματος, ενώ λιγότερο κατάλληλα τούβλα βρήκαν διαφορετική εφαρμογή σε όρια του χώρου.
Η επανάχρηση εδώ δεν σημαίνει ότι κάθε παλιό δομικό στοιχείο διατηρήθηκε στη θέση του. Υπήρξαν αντικαταστάσεις και νέες κατασκευές. Σημαίνει ότι το υφιστάμενο απόθεμα εξετάστηκε ως πηγή χώρου, υλικών και σχέσεων, αντί να αντιμετωπιστεί συνολικά ως εμπόδιο.
Δυνατότητες προσαρμογής στις κυπριακές γειτονιές
Οι MAKER παρουσιάζουν το YIMBY ως διερεύνηση της συλλογικής κατοίκησης και της προσαρμογής του υπάρχοντος αστικού ιστού. Η νέα διάκριση, που περιλαμβάνεται στις ανακοινώσεις των βραβείων του Οκτωβρίου, αναδεικνύει αυτή την προσέγγιση.
Για τις κυπριακές πόλεις, η χρήσιμη ερώτηση είναι πού υπάρχουν αντίστοιχες δυνατότητες προσεκτικής προσαρμογής. Αυτό απαιτεί εξέταση ιδιοκτησιών, πρόσβασης, υποδομών και πραγματικών αναγκών κατοίκησης. Το βελγικό παράδειγμα προσθέτει στη συζήτηση για περισσότερα σπίτια τη διατήρηση της ζωής μιας γειτονιάς καθώς αυτή αλλάζει. Η εφαρμογή αντίστοιχων επιλογών στην Κύπρο χρειάζεται τοπική μελέτη και κοστολόγηση.
