Η συντήρηση ενός διατηρητέου έχει μια οικονομική πλευρά που συχνά μένει έξω από τη φωτογραφία της όμορφης πρόσοψης: πώς χρηματοδοτούνται οι εργασίες και πώς αξιοποιείται η δυνατότητα δόμησης που παραμένει ανεκμετάλλευτη στο ακίνητο. Σε αυτά τα ζητήματα επιχειρεί να παρέμβει το νομοσχέδιο για τις διατηρητέες οικοδομές, με μεταφορές συντελεστή, μητρώο και ειδικό λογαριασμό καταθέσεων.
Η δημόσια διαβούλευση του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως είχε προθεσμία σχολίων την 22 Οκτωβρίου 2026, στις 23:50, σύμφωνα με την πλατφόρμα. Το κείμενο που τέθηκε σε διαβούλευση περιγράφει προτεινόμενες αλλαγές, οι οποίες δεν αποτελούν από μόνες τους ισχύον νέο καθεστώς.
Ο δότης, ο δέκτης και η αξία που μεταφέρεται
Η βασική ιδέα είναι ότι ένα ακίνητο που διατηρείται μπορεί, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, να μεταφέρει επιτρεπόμενη δόμηση σε άλλο ακίνητο. Ο ιδιοκτήτης του πρώτου είναι ο δότης και εκείνος που αξιοποιεί τη μεταφορά σε περιοχή υποδοχής ο δέκτης. Η δυνατότητα αυτή συνδέει την προστασία του παλιού κτιρίου με την οικονομία μιας διαφορετικής ανάπτυξης.
Στους προτεινόμενους ορισμούς προστίθεται το τεμάχιο δότης μέσα σε διατηρητέα περιοχή. Το νέο μητρώο θα καταγράφει τόσο τον συντελεστή που είναι διαθέσιμος για μεταφορά όσο και εκείνον που ζητείται από οικοδομή δέκτη. Η διάκριση ανάμεσα σε μεμονωμένη διατηρητέα οικοδομή και περιοχή με Διάταγμα Διατήρησης έχει επομένως ουσιαστικό περιεχόμενο.
Οι ρυθμίσεις για την άδεια μεταφοράς διατηρούν την ανάγκη αίτησης και απόφασης του Υπουργού. Η προτεινόμενη καταγραφή στην άδεια περιλαμβάνει ιδιοκτήτες, εμβαδά, υφιστάμενο και επιτρεπόμενο συντελεστή, καθώς και τα τετραγωνικά δόμησης που αφαιρούνται ή μεταφέρονται. Έτσι, η οικονομική συναλλαγή συνδέεται με συγκεκριμένα πολεοδομικά δεδομένα.
Το μητρώο και ο λογαριασμός στο κέντρο της διαδικασίας
Το Τμήμα εξηγεί στην ανακοίνωσή του ότι ο Λογαριασμός Καταθέσεων αποσκοπεί στην αποσύνδεση των αιτήσεων δότη και δέκτη. Έτσι, η αποκατάσταση ενός διατηρητέου δεν θα εξαρτάται αποκλειστικά από τη χρονική σύμπτωση δύο συγκεκριμένων αιτήσεων.
Το σχέδιο για το άρθρο 12 προβλέπει ότι ολόκληρος ή μέρος του καταγεγραμμένου συντελεστή μπορεί να μεταφερθεί ταυτόχρονα ή σε διαφορετικούς χρόνους. Παράλληλα, το νέο άρθρο 26 προβλέπει ηλεκτρονικές αιτήσεις και ηλεκτρονικό μητρώο, με μεταβατική διαδικασία μέχρι να εφαρμοστούν οι ηλεκτρονικές υποβολές.
Πώς συνδέονται τα χρήματα με τη συντήρηση
Για την περίπτωση χαρισμένου συντελεστή που συνδέεται με ανάγκη συντήρησης, η προτεινόμενη διατύπωση του άρθρου 14 περιγράφει συγκεκριμένη χρηματική διαδρομή. Η αξία ανά τετραγωνικό μέτρο προσδιορίζεται από τον Διευθυντή του Κτηματολογίου, το ποσό κατατίθεται στον λογαριασμό από τον δέκτη και, μετά την προβλεπόμενη εισφορά, αποδίδεται σταδιακά στον δότη ανάλογα με την πρόοδο των εργασιών.
