Σε βάθοςΓνώμηΣτήλεςΠεριοχέςΟδηγοίΕργαλείαΠαρουσιάσεις έργωνPM Studio
ΕΙΔΗΣΗ · ΑΝΑΛΥΣΗ · ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ

Αρχιτεκτονική & Ζωή / Ανάλυση

Αθαλάσσα. Πώς η Λευκωσία απέκτησε δάσος για την καθημερινή της βόλτα

Οι φυτεύσεις άρχισαν το 1904. Δεκαετίες αργότερα, ένα σχέδιο διαμόρφωσε μονοπάτια και χώρους για άσκηση, παρατήρηση πουλιών και μάθηση. Η ιστορία μιας δημόσιας υποδομής που χρειάστηκε χρόνο για να μεγαλώσει.

Αθαλάσσα. Πώς η Λευκωσία απέκτησε δάσος για την καθημερινή της βόλτα

Τα έργα που αλλάζουν την Κύπρο

Στα νοτιοανατολικά της Λευκωσίας, μια καθημερινή βόλτα μπορεί να αρχίσει κάτω από τα δέντρα και να καταλήξει στο παρατηρητήριο ενός υδατοφράκτη. Στην Αθαλάσσα, αυτές οι μικρές διαδρομές είναι το αποτέλεσμα μιας δουλειάς που άρχισε πολύ πριν οργανωθούν οι είσοδοι, τα μονοπάτια και οι εκδρομικοί χώροι του πάρκου.

Πρώτα έπρεπε να μεγαλώσει το δάσος. Έπειτα χρειάστηκε να οργανωθεί η πρόσβαση, ώστε μια μεγάλη δασική έκταση να χωρέσει την άσκηση, τη σχολική επίσκεψη και την παρατήρηση της άγριας ζωής. Το Τμήμα Δασών αποτυπώνει σήμερα την έκταση του Εθνικού Δασικού Πάρκου στα 840,2 εκτάρια. Το πώς συνδέθηκαν οι επιμέρους χώροι του εξηγεί γιατί έχει τόσες διαφορετικές χρήσεις.

Από τις φυτεύσεις στο πάρκο της πόλης

  1. 1904Αρχίζουν οι φυτεύσειςΗ δάσωση μεταμορφώνει σταδιακά μια περιοχή με φτωχή βλάστηση.
  2. 1985–1995Η κήρυξη και το σχέδιοΤο 1985 κηρύσσονται τα πρώτα 357 εκτάρια. Το 1991 αρχίζει η εφαρμογή του σχεδίου ανάπτυξης.
  3. 2004Οι παλιοί στάβλοι αποκτούν νέα χρήσηΣε αναπαλαιωμένα κτίσματα ανοίγει το Κέντρο Περιβαλλοντικής Ενημέρωσης.

Το δάσος προηγήθηκε του περιπάτου

Οι φυτεύσεις που άρχισαν το 1904 άφησαν το αποτύπωμά τους στο τοπίο. Μεγάλο μέρος της σημερινής δενδρώδους βλάστησης προήλθε από δασώσεις. Στο ίδιο πάρκο συναντώνται πεύκα, ευκάλυπτοι, ακακίες και χαρουπιές. Αυτό εξηγεί γιατί η εικόνα αλλάζει από διαδρομή σε διαδρομή, με διαφορετικά ύψη δέντρων, πυκνότητα και σκιά.

Η θεσμική διαμόρφωση του πάρκου έγινε σταδιακά. Στην ετήσια έκθεσή του για το 1985, το Τμήμα Δασών καταγράφει την κήρυξη 357 εκταρίων από το Υπουργικό Συμβούλιο τον Ιούνιο εκείνου του έτους. Στον σημερινό κατάλογο του Τμήματος εμφανίζονται επίσης οι ημερομηνίες του 1990 και του 1995. Το Σχέδιο Ανάπτυξης άρχισε να εφαρμόζεται το 1991 και η έκθεση του 2002 επιβεβαιώνει ότι η υλοποίησή του συνεχιζόταν τότε. Η σημερινή Αθαλάσσα διαμορφώθηκε σε διαδοχικές φάσεις.

Τα μονοπάτια ένωσαν διαφορετικούς προορισμούς

Το Τμήμα Δασών καταγράφει περίπου 20 χιλιόμετρα συνδεδεμένων μονοπατιών. Ο Άγιος Γεώργιος έχει κυκλική διαδρομή δύο χιλιομέτρων, ενώ γύρω από τον ξεχωριστό υδατοφράκτη Αθαλάσσας υπάρχει διαδρομή 2,2 χιλιομέτρων και παρατηρητήριο υδρόβιων πουλιών. Άλλα τμήματα συνδέουν εκδρομικούς χώρους με τον δασοβοτανικό κήπο και το Πάρκο των Εθνών.

Η σύνδεση είναι σημαντική για την καθημερινή χρήση. Μια οικογένεια μπορεί να κάνει έναν σύντομο κύκλο γύρω από τη λίμνη. Ένας περιπατητής με περισσότερο χρόνο μπορεί να περάσει από τον ένα εκδρομικό χώρο στον άλλο. Οι ποδηλατόδρομοι, οι χώροι ανάπαυσης και οι διαδρομές που έχουν καθοριστεί για σκύλους δίνουν χώρο σε επισκέπτες με διαφορετικό ρυθμό και διαφορετικές ανάγκες.

Το παρατηρητήριο δίνει μια άλλη σχέση με το νερό. Ο επισκέπτης μπορεί να περιμένει σε συγκεκριμένο σημείο και να παρακολουθεί την κίνηση των πουλιών από απόσταση. Ο υδατοφράκτης λειτουργεί έτσι και ως πεδίο παρατήρησης, μέσα σε μια διαδρομή που την υπόλοιπη ώρα παραμένει περίπατος.

Από κυβερνητικά κτίσματα σε σχολική αίθουσα

Η μεταμόρφωση περιέλαβε και το κτισμένο κομμάτι της Αθαλάσσας. Σε παλιές εγκαταστάσεις που εξυπηρετούσαν την κυβερνητική έπαυλη και χρησιμοποιούνταν κυρίως για τη στέγαση αλόγων, το Τμήμα Δασών άρχισε εργασίες αναπαλαίωσης το 1996. Το 2004 άνοιξε εκεί το Κέντρο Περιβαλλοντικής Ενημέρωσης. Από το 2008, με τη συνεργασία του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, η δομή εντάχθηκε και στο δίκτυο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης.

Η αλλαγή χρήσης δίνει συνέχεια από την αίθουσα στο πεδίο. Μια ομάδα μαθητών μπορεί να δει τα εκθέματα, να μετακινηθεί κοντά στον υδατοφράκτη και να χρησιμοποιήσει το μονοπάτι για παρατήρηση φυτών και εδάφους. Στο ίδιο συγκρότημα οι παλιές κατασκευές εξηγούν, με την παρουσία τους, ότι το πάρκο είχε και άλλη ζωή πριν αποκτήσει τη σημερινή του μορφή.

Τρεις κλίμακες της ίδιας υποδομής
Κλίμακα Τι εξυπηρετεί
Δασική έκταση Προστασία των ενδιαιτημάτων, σκιά και χώρος υπαίθριας αναψυχής.
Συνδεδεμένα μονοπάτια Περπάτημα και πρόσβαση σε διαφορετικούς προορισμούς μέσα στο πάρκο.
Επαναχρησιμοποίηση κτιρίων Στέγη για ενημέρωση και οργανωμένα εκπαιδευτικά προγράμματα.

Το έργο συνεχίζεται σε μικρές παρεμβάσεις

Τον Οκτώβριο του 2026 το Τμήμα Δασών ανακοίνωσε έργα για νέο πεζόδρομο 1,4 χιλιομέτρων και προσωρινό κλείσιμο του υφιστάμενου τμήματος προς τον υδατοφράκτη Αγίου Γεωργίου, με προγραμματισμένη διάρκεια έως το τέλος Δεκεμβρίου. Το έργο προστίθεται σε ένα δίκτυο που εξαρτάται καθημερινά από την κατάσταση του εδάφους, τη σήμανση και τη δυνατότητα να φτάνεις από μια είσοδο στον προορισμό σου.

Στην Αθαλάσσα, η δημόσια επένδυση μετριέται και στον χρόνο που παραμένει διαθέσιμος για μια απλή έξοδο. Ένα παιδί μπορεί να γνωρίσει τα πουλιά δίπλα στο νερό. Κάποιος μπορεί να κάνει τον ίδιο περίπατο μετά τη δουλειά. Κάθε νέα διαδρομή έχει αξία όταν επιτρέπει αυτές τις επισκέψεις και αφήνει χώρο στα ενδιαιτήματα που τις κάνουν ενδιαφέρουσες.

Τμήμα Δασών · Εθνικά Δασικά Πάρκα, έκταση και υποδομές Αθαλάσσας · Τμήμα Δασών · Ετήσια έκθεση 1985, αρχική κήρυξη έκτασης 357 εκταρίων · Τμήμα Δασών · Έκθεση 2002, έναρξη του σχεδίου ανάπτυξης το 1991 · EduTourism / Interreg · Η ιστορία των φυτεύσεων και τα ενδιαιτήματα του πάρκου · Υπουργείο Παιδείας · Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Αθαλάσσας · Τμήμα Δασών · Κέντρο Περιβαλλοντικής Ενημέρωσης και Εκπαίδευσης, αποκατάσταση κτιρίων · Τμήμα Δασών · Δίκτυο μονοπατιών και αποστάσεις · Τμήμα Δασών · Ανακοίνωση για νέο πεζόδρομο, Οκτώβριος 2026

Περισσότερα θέματα ↗

Περισσότερες οπτικές.

CYPRUSNEWS MEDIA GROUP

Η γνώση
συνδέεται.

Περισσότερες οπτικές από το δίκτυο του ομίλου.