Σε βάθοςΓνώμηΣτήλεςΠεριοχέςΟδηγοίΕργαλείαΠαρουσιάσεις έργωνPM Studio
ΕΙΔΗΣΗ · ΑΝΑΛΥΣΗ · ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ

Αρχιτεκτονική & Ζωή / Ανάλυση

Μέσα στον λευκό θόλο: Η βιβλιοθήκη που άλλαξε την πανεπιστημιούπολη

Η Βιβλιοθήκη «Στέλιος Ιωάννου» έδωσε κοινή στέγη σε συλλογές, μελέτη και συνεργασία. Η ιδέα του Jean Nouvel, η διαδρομή μέχρι το 2018 και η σχέση ενός μεγάλου δημόσιου κτιρίου με την καθημερινή χρήση.

Μέσα στον λευκό θόλο: Η βιβλιοθήκη που άλλαξε την πανεπιστημιούπολη

Τα έργα που αλλάζουν την Κύπρο

Από έξω, ο λευκός θόλος σε κάνει να σηκώσεις το βλέμμα. Μέσα, ο λόγος της επίσκεψης μπορεί να είναι πολύ πιο απλός: μια θέση για διάβασμα, ένα βιβλίο που χρειάζεσαι, μια εργασία που πρέπει να ολοκληρωθεί μαζί με άλλους. Η Βιβλιοθήκη «Στέλιος Ιωάννου» στην Αγλαντζιά ενώνει αυτή τη μεγάλη αρχιτεκτονική χειρονομία με χιλιάδες μικρές πράξεις μελέτης.

Η θέση της στη στήλη «Τα έργα που αλλάζουν την Κύπρο» εξηγείται μέσα από αυτή τη συνάντηση. Πρόκειται για επένδυση στη γνώση που έχει συγκεκριμένη χωρική μορφή: συγκεντρώνει υπηρεσίες, οργανώνει την πρόσβαση στις συλλογές και δίνει στην πανεπιστημιούπολη έναν αναγνωρίσιμο κοινό προορισμό. Το κτίριο υπογράφει ο Jean Nouvel· η καθημερινή του ζωή γράφεται από όσους το χρησιμοποιούν.

Από την κατασκευή στη χρήση

  1. 2013Η βιβλιοθήκη στο εργοτάξιοΗ αρχειακή φωτογραφία του αφιερώματος καταγράφει τον υπό κατασκευή σκελετό.
  2. 5.12.2018Τα επίσημα εγκαίνιαΗ Ετήσια Έκθεση του Πανεπιστημίου καταγράφει την ολοκλήρωση και την έναρξη της νέας περιόδου.
  3. 2019Ο πρώτος πλήρης χρόνοςΗ βιβλιοθήκη λειτουργεί στο νέο κτίριο και αξιολογεί την εμπειρία των χρηστών.

Η ιδέα ενός κτιρίου που συνομιλεί με το έδαφος

Στην παρουσίαση των Ateliers Jean Nouvel, η βιβλιοθήκη αντιμετωπίζεται ως διαμόρφωση του τοπίου, με αναφορά στους λόφους της περιοχής. Η μορφή της απομακρύνεται από την εικόνα ενός συμβατικού ορθογώνιου κτιρίου με διαδοχικά παράθυρα. Ο λευκός θόλος και οι διαμορφωμένες επιφάνειες γύρω του δίνουν μια ευδιάκριτη παρουσία μέσα στην πανεπιστημιούπολη.

Αυτή η επιλογή θέτει ένα ενδιαφέρον αρχιτεκτονικό ερώτημα: πώς μπορεί ένα μεγάλο κτίριο να αποκτήσει ταυτότητα χωρίς να διακόπτει κάθε σχέση με τον τόπο του; Στη βιβλιοθήκη, η απάντηση αναζητείται στη μορφή του εδάφους και στον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζει κανείς το κτίριο. Η τελική εμπειρία εξαρτάται εξίσου από όσα ακολουθούν μετά την είσοδο: τον προσανατολισμό, τη μετακίνηση και την άνεση της παραμονής.

Πέντε επίπεδα για διαφορετικούς τρόπους εργασίας

Το Πανεπιστήμιο περιγράφει έναν πολυχώρο περίπου 15.700 τετραγωνικών μέτρων σε πέντε επίπεδα. Μαζί με τη βιβλιοθήκη στεγάζονται υπηρεσίες πληροφορικής και το Κυπριακό Ερευνητικό και Ακαδημαϊκό Δίκτυο. Στους χώρους ανάγνωσης προστίθενται δυνατότητες χρήσης πολυμέσων, ομαδικής μελέτης και συνεργασίας.

Η συνύπαρξη αυτή ανταποκρίνεται σε μια πραγματική αλλαγή στη μελέτη. Ο ίδιος άνθρωπος μπορεί να χρειάζεται απόλυτη συγκέντρωση για μία ώρα και αμέσως μετά συζήτηση με την ομάδα του. Ένας υπολογιστής, ένα έντυπο τεκμήριο και η βοήθεια ενός βιβλιοθηκονόμου αποτελούν συχνά διαδοχικά στάδια της ίδιας εργασίας. Η ποιότητα του χώρου φαίνεται στο πόσο ομαλά μπορεί να κινηθεί ανάμεσά τους.

Η σιωπή, επομένως, χρειάζεται σχεδιασμό. Οι χώροι συνεργασίας πρέπει να επιτρέπουν συνομιλία χωρίς να δυσκολεύουν όσους διαβάζουν ατομικά. Η σήμανση πρέπει να εξηγεί πού βρίσκεσαι και πώς φτάνεις στη συλλογή που αναζητάς. Πρόκειται για λεπτομέρειες που έχουν μικρότερη φωτογραφική εντύπωση από τον θόλο, αλλά καθορίζουν αν θα θελήσεις να επιστρέψεις.

Η διαδρομή μέχρι το 2018

Η Ετήσια Έκθεση του Πανεπιστημίου για το 2018 καταγράφει την ολοκλήρωση των κατασκευαστικών εργασιών τον Νοέμβριο και τα εγκαίνια στις 5 Δεκεμβρίου. Αναφέρει επίσης τη δωρεά €8 εκατ. της Έλλης Ιωάννου στη μνήμη του συζύγου της, Στέλιου, καθώς και την κάλυψη της αμοιβής του αρχιτέκτονα. Το έργο συγχρηματοδοτήθηκε από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης.

Η παρακάτω φωτογραφία, του Ιουλίου 2013, δείχνει μια προηγούμενη φάση: τον σκελετό και το εργοτάξιο, πριν από την ολοκληρωμένη μορφή του κτιρίου. Η απόσταση ανάμεσα στις δύο εικόνες θυμίζει ότι ένα δημόσιο κτίριο περνά από διαδοχικές τεχνικές και λειτουργικές δοκιμασίες μέχρι να δεχθεί τους χρήστες του.

Η Έκθεση Πεπραγμένων της Βιβλιοθήκης χαρακτηρίζει το 2019 ως τον πρώτο χρόνο λειτουργίας στο νέο κτίριο και καταγράφει θετική ανταπόκριση της πανεπιστημιακής κοινότητας και επισκεπτών. Αυτό είναι ένα διαφορετικό ορόσημο από τα εγκαίνια: η στιγμή κατά την οποία ο σχεδιασμός αρχίζει να δοκιμάζεται καθημερινά, με πραγματικές ανάγκες και διαφορετικές συνήθειες εργασίας.

Μια βιβλιοθήκη έχει και κοινωνική υποδομή

Η δυνατότητα να βρεις χώρο μελέτης έξω από το σπίτι έχει ιδιαίτερη αξία για κάποιον που μοιράζεται ένα μικρό διαμέρισμα, δυσκολεύεται να συγκεντρωθεί ή χρειάζεται πρόσβαση σε εξειδικευμένο υλικό. Η βιβλιοθήκη προσφέρει ένα οργανωμένο περιβάλλον εργασίας. Η συμβολή της στη ζωή της πόλης μπορεί να διαβαστεί και με αυτόν τον τρόπο, πέρα από τους αριθμούς των συλλογών.

Το κτίριο μέσα από τον χρήστη
Ανάγκη Η ουσιαστική σχεδιαστική απάντηση
Ατομική συγκέντρωση Άνετη θέση, κατάλληλος φωτισμός και σαφής διαχείριση του θορύβου.
Ομαδική εργασία Διακριτοί χώροι συνεργασίας και πρόσβαση στον αναγκαίο εξοπλισμό.
Πρώτη επίσκεψη Κατανοητές οδηγίες εισόδου, προσανατολισμός και διαθέσιμη υποστήριξη.

Τι ισχύει για μια επίσκεψη

Η πρόσβαση του ευρύτερου κοινού έχει συγκεκριμένη διαδικασία. Κατά τον έλεγχο της 17ης Νοεμβρίου 2026, η Βιβλιοθήκη προβλέπει εγγραφή επισκέπτη και προσωπικό QR code διάρκειας 30 ημερών. Έχει επίσης ανακοινώσει αναστολή έκδοσης QR για τον Δεκέμβριο 2026 λόγω εξεταστικής, ώστε να δοθεί προτεραιότητα στα μέλη του Πανεπιστημίου. Για συστηματική χρήση και πρόσθετες υπηρεσίες προβλέπεται εξωτερική συνδρομή. Οι επίσημες οδηγίες και το ωράριο χρειάζονται έλεγχο πριν από την επίσκεψη.

Ο λευκός θόλος έδωσε στην πανεπιστημιούπολη ένα ισχυρό σημείο αναφοράς. Η ουσιαστική διάρκεια του έργου βρίσκεται στις ώρες που φιλοξενεί: στο διάβασμα, στην αναζήτηση και στη συνεργασία. Για μια χώρα που επενδύει στην εκπαίδευση, αυτοί οι χώροι είναι μέρος της καθημερινής της υποδομής, όπως οι δρόμοι και τα δίκτυά της.

Πανεπιστήμιο Κύπρου · Κέντρο Πληροφόρησης – Βιβλιοθήκη · Ateliers Jean Nouvel · η αρχιτεκτονική πρόταση · Πανεπιστήμιο Κύπρου · Ετήσια Έκθεση 2018, ολοκλήρωση και εγκαίνια · Βιβλιοθήκη Πανεπιστημίου Κύπρου · Έκθεση Πεπραγμένων 2019 · Βιβλιοθήκη · ισχύουσες οδηγίες εισόδου επισκεπτών

Περισσότερα θέματα ↗

Περισσότερες οπτικές.

CYPRUSNEWS MEDIA GROUP

Η γνώση
συνδέεται.

Περισσότερες οπτικές από το δίκτυο του ομίλου.