Τι μπορεί να συμβεί σε ένα μεγάλο πολυκατάστημα όταν η αρχική του χρήση πάψει να γεμίζει τους ορόφους του; Στο Sutton του νοτιοδυτικού Λονδίνου, η απάντηση ήταν μια σειρά καθημερινών λειτουργιών που μοιράζονται το ίδιο κέλυφος: εργασία, καφές, φροντίδα παιδιών, άσκηση και συνάντηση.
Το Oru Sutton, των Samuel Chisholm Studio και Takero Shimazaki Architects, κέρδισε το RIBA Reinvention Award 2026, που ανακοινώθηκε στις 15 Οκτωβρίου. Η διάκριση αφορά τη δημιουργική επανάχρηση υφιστάμενου κτιρίου. Το ενδιαφέρον βρίσκεται στην αλλαγή που πέτυχε μέσα σε έναν γνώριμο τύπο ακινήτου του εμπορικού δρόμου.
Η δεύτερη ζωή των ορόφων
Η Webb Yates Engineers, που συμμετείχε στο έργο, αναφέρει ότι το πενταώροφο κτίριο ήταν σε μεγάλο βαθμό κενό από το 2016. Η ανακαίνιση ολοκληρώθηκε το 2024 και ανανέωσε τους επάνω ορόφους με ευέλικτους χώρους εργασίας, αίθουσες συναντήσεων, καφέ, παιδικό σταθμό, χώρους ευεξίας και κοινοτικό κήπο στην οροφή.
Η εικόνα της όψης εξακολουθεί να ανήκει στον εμπορικό δρόμο. Η ουσιαστική αλλαγή συμβαίνει βαθύτερα στο κτίριο: ο χώρος μπορεί να χρησιμοποιείται για διαφορετικούς λόγους μέσα στην ίδια ημέρα. Κάποιος εργάζεται, κάποιος συναντά συνεργάτες και κάποιος επισκέπτεται μια υπηρεσία. Η καθημερινή παρουσία δεν εξαρτάται πλέον αποκλειστικά από την αγορά ενός προϊόντος.
Περισσότερο φως μέσα σε ένα βαθύ κτίριο
Οι μηχανικοί περιγράφουν νέες οπές στις πλάκες, επιλεκτικές ενισχύσεις και παρεμβάσεις που διατηρούν ορατό μεγάλο μέρος της αρχικής κατασκευής. Η οργάνωση ανοίγει διαδρομές και πρόσβαση φυσικού φωτός μέσα στο βαθύ κτιριακό σώμα.
Η τεχνική αυτή διάσταση έχει σημασία και για την εμπορική απόφαση. Ένας χώρος που λειτουργούσε με συγκεκριμένη διάταξη φωτισμού και πωλήσεων δεν μετατρέπεται αυτομάτως σε κατάλληλο γραφείο ή χώρο φροντίδας. Πρέπει να εξεταστούν οι πραγματικές ανάγκες της νέας χρήσης: φωτισμός, αερισμός, πρόσβαση, ηχητική άνεση και λειτουργική αυτονομία.
Το υφιστάμενο κέλυφος ως αφετηρία σχεδιασμού
Στο Oru, οι εγκαταστάσεις συνδυάζουν φυσικό και μηχανικό αερισμό, με έλεγχο ανάλογα με την πληρότητα. Η μελέτη ψύξης αξιοποιεί σκίαση και θερμική μάζα, ενώ προβλέπεται ενεργός ψύξη σε επιλεγμένους χώρους. Υπάρχει επίσης σύστημα συλλογής βρόχινου νερού.
Για ένα υφιστάμενο κτίριο στην Κύπρο, η αντίστοιχη μελέτη θα εξέταζε τι μπορεί να διατηρηθεί, ποιες εγκαταστάσεις χρειάζονται αλλαγή και ποιες χρήσεις μπορούν να συνυπάρξουν. Οι απαντήσεις εξαρτώνται από την κατασκευή και τις τοπικές κλιματικές συνθήκες.
Μια χρήσιμη ερώτηση για τους κυπριακούς εμπορικούς δρόμους
Για ένα μεγάλο κενό κτίριο, η αναζήτηση ενός μοναδικού νέου χρήστη δεν είναι η μόνη πιθανή προσέγγιση. Μια σύνθεση μικρότερων λειτουργιών μπορεί να αξίζει να εξεταστεί, εφόσον εξασφαλίζει κατάλληλη πρόσβαση, διαχείριση και οικονομική βιωσιμότητα. Το άθροισμα των χρήσεων χρειάζεται να λειτουργεί ως οργανωμένος χώρος.
Το Oru Sutton δείχνει πώς ένα υφιστάμενο κτίριο μπορεί να επιστρέψει στην καθημερινότητα της γειτονιάς, προσφέροντας περισσότερους λόγους επίσκεψης. Σε ένα κυπριακό ακίνητο που αναζητεί νέα χρήση, χρειάζεται ανάλογα να εξεταστούν μαζί η κατασκευή, οι ανάγκες της περιοχής και οι δυνατότητες λειτουργίας του.
