Τα έργα που αλλάζουν την Κύπρο
Το καλοκαίρι του 2011, οι παλιότερες μονάδες της Δεκέλειας κάλυψαν μέρος του κενού που άφησε το Βασιλικό. Στο τέλος της χρονιάς, ο σταθμός στον κόλπο της Λάρνακας είχε παραγάγει πάνω από τη μισή ηλεκτρική ενέργεια των σταθμών της ΑΗΚ. Στην ίδια ακτή είχε στηριχθεί, σχεδόν έξι δεκαετίες νωρίτερα, η πρώτη μεγάλη προσπάθεια να τροφοδοτούνται πολλές κυπριακές πόλεις από κοινό δίκτυο.
Οι κόκκινες και λευκές καμινάδες φαίνονται ανάμεσα στη θάλασσα και στα σπίτια της περιοχής. Από μακριά ο σταθμός μοιάζει να έμεινε ίδιος. Πίσω από αυτή την εικόνα υπάρχουν δύο διαδοχικά έργα ηλεκτροπαραγωγής, δεκαετίες επεκτάσεων και μια νέα επένδυση που αφορά το πότε χρησιμοποιούμε την ενέργεια που παράγεται.
Τρεις καμπές στην ίδια ακτή
- 1953Η πρώτη ΔεκέλειαΑρχίζει να λειτουργεί ο σταθμός και κατασκευάζονται οι κύριες γραμμές προς τα αστικά κέντρα.
- 1980–1993Η Δεκέλεια ΒΗ επέκταση σε τρεις φάσεις προσθέτει έξι ατμοηλεκτρικές μονάδες συνολικής ισχύος 360 MW.
- 2011Ο σταθμός καλύπτει μέρος του κενούΜετά την έκρηξη στο Μαρί, η ΑΗΚ ενισχύει την παραγωγή στη Δεκέλεια και με προσωρινές μηχανές.
Όταν οι πόλεις συνδέθηκαν με έναν σταθμό
Πριν από τη δημιουργία της ΑΗΚ υπήρχαν δημοτικές και άλλες τοπικές επιχειρήσεις που παρήγαν και διένειμαν ηλεκτρισμό. Το έργο που τέθηκε σε λειτουργία στη Δεκέλεια το 1953 περιλάμβανε και τις κύριες γραμμές μεταφοράς προς τις πόλεις. Ένας μεγαλύτερος σταθμός μπορούσε πλέον να εξυπηρετεί περισσότερες περιοχές μέσα από το ίδιο δίκτυο, το οποίο επεκτάθηκε και στα χρόνια που ακολούθησαν.
Η πρώτη εγκατάσταση έφτασε συνολικά τα 84 MW. Όταν οι ανάγκες μεγάλωσαν, η ΑΗΚ άρχισε το 1980 να χτίζει δίπλα της τη Δεκέλεια Β. Το νέο συγκρότημα ολοκληρώθηκε το 1993 με έξι ατμοηλεκτρικές μονάδες των 60 MW. Στο μεταξύ, η επέκταση του δικτύου είχε συνοδευτεί από τη λειτουργία του σταθμού στη Μονή. Το σύστημα μπορούσε έτσι να αντλεί ισχύ από διαφορετικές εγκαταστάσεις ανάλογα με τη ζήτηση και τις ανάγκες συντήρησης.

Το καλοκαίρι που χρειάστηκε κάθε διαθέσιμη μονάδα
Η έκρηξη στη ναυτική βάση στο Μαρί στις 11 Ιουλίου 2011 ήταν ανθρώπινη τραγωδία. Οι ζημιές έθεσαν ταυτόχρονα εκτός λειτουργίας τον σταθμό του Βασιλικού. Η ανταπόκριση στην έλλειψη ρεύματος στηρίχθηκε στην αυξημένη χρήση μονάδων στη Δεκέλεια και στη Μονή, σε προσωρινούς σταθμούς παραγωγής και στην αγορά ενέργειας από τρίτους. Στη Δεκέλεια εγκαταστάθηκαν προσωρινές μηχανές ισχύος 60 MW, πέρα από τα 460 MW που καταγράφει η ΑΗΚ πριν από την έκρηξη.
Η ετήσια έκθεση της ΑΗΚ δίνει το μέγεθος της μετατόπισης. Η Δεκέλεια παρήγαγε περίπου 2,56 εκατομμύρια μεγαβατώρες το 2011, δηλαδή το 54,17% της παραγωγής των σταθμών της Αρχής για εκείνο το έτος. Η πρόσθετη παραγωγή είχε τίμημα. Η Ελεγκτική Υπηρεσία κατέγραψε ακριβότερη παραγωγή ανά μονάδα ενέργειας και αυξημένες εκπομπές από τη χρήση λιγότερο αποδοτικών μηχανών. Μέρος του κόστους πέρασε στους καταναλωτές. Για ένα νοικοκυριό, η κρίση έγινε αισθητή και στις διακοπές και στον λογαριασμό.





