Τα έργα που αλλάζουν την Κύπρο
Για χιλιάδες ανθρώπους, το όνομα ΓΣΠ συνοδεύεται από μια διαδρομή: πότε θα φύγουν, πού θα συναντηθούν, από ποια είσοδο θα περάσουν. Πριν ακουστεί το πρώτο σφύριγμα, το στάδιο έχει ήδη επηρεάσει το πρόγραμμα της ημέρας. Αυτή είναι η λιγότερο φωτογραφημένη πλευρά ενός έργου που από το 1999 έγινε σταθερό σημείο αναφοράς για τη Λευκωσία.
Το νέο ΓΣΠ είναι αθλητική υποδομή μεγάλης κλίμακας, με απαιτήσεις που ξεπερνούν τον αγωνιστικό χώρο. Κερκίδες, στέγαστρο, είσοδοι, βοηθητικές εγκαταστάσεις και χώροι γύρω από το κτίριο πρέπει να εξυπηρετούν πολλούς ανθρώπους σε μικρό χρονικό διάστημα. Στη στήλη «Τα έργα που αλλάζουν την Κύπρο» το εξετάζουμε μέσα από αυτή τη σχέση: το κτίριο, τον χρήστη και την πόλη που το υποδέχεται.
Τρεις σταθμοί στην πορεία του έργου
- 24.6.1991Η συμφωνία για τη γηΥπογράφεται η ανταλλαγή του χώρου του παλιού ΓΣΠ με τεμάχιο στην περιοχή Στροβόλου.
- 1999Το νέο στάδιο εγκαινιάζεταιΗ Λευκωσία αποκτά το αθλητικό συγκρότημα που θα συνδεθεί με μεγάλες διοργανώσεις.
- Δεκέμβριος 2024Μια χρήση πέρα από τον αγώναΤο ενημερωτικό δελτίο του ΓΣΠ καταγράφει τη συμφωνία για υπηρεσία Park & Ride.
Μια μεγάλη αλλαγή άρχισε από μια συμφωνία γης
Η επίσημη ιστορία του Συλλόγου περιγράφει μια μακρά αναζήτηση νέας έδρας. Στις 24 Ιουνίου 1991 υπογράφηκε η συμφωνία ανταλλαγής του χώρου του παλιού σταδίου στο κέντρο με γη στην περιοχή Στροβόλου. Ακολούθησε διεθνής αρχιτεκτονικός διαγωνισμός, στον οποίο διακρίθηκε η ομάδα Theo David Architects + KAL Engineering, με επικεφαλής τον Θεοχάρη Δαβίδ.
Η αλλαγή τόπου είχε σημασία πέρα από το μέγεθος των νέων εγκαταστάσεων. Ένα στάδιο κοντά στην είσοδο της πρωτεύουσας οργανώνει διαφορετικές διαδρομές από ένα γήπεδο μέσα στον κεντρικό αστικό ιστό. Αλλάζει ο τρόπος προσέλευσης και η σχέση του αγώνα με τους γύρω δρόμους. Η πρόσβαση από άλλες πόλεις και η διαχείριση της συγκεντρωμένης κίνησης γίνονται βασικά στοιχεία της λειτουργίας του.
Η ιστορία του νέου ΓΣΠ δεν πρέπει να συγχέεται με τη σημερινή ανάπλαση του παλιού ΓΣΠ στο κέντρο. Πρόκειται για δύο διαφορετικούς χώρους, με κοινή αφετηρία και ξεχωριστή διαδρομή. Η μεταγενέστερη χρήση της παλιάς έκτασης αποτελεί άλλο πολεοδομικό κεφάλαιο της Λευκωσίας.
Το στέγαστρο ως κατασκευή και ως κοινός χώρος
Η επίσημη αναδρομή ξεχωρίζει το μεταλλικό στέγαστρο, το οποίο παραδόθηκε το 1998, πριν από τα εγκαίνια του σταδίου την επόμενη χρονιά. Στον σχεδιασμό ενός μεγάλου σταδίου, τέτοια στοιχεία επηρεάζουν την προστασία του θεατή, την ορατότητα και την αίσθηση του χώρου. Το αποτέλεσμα κρίνεται από τη θέση στην οποία κάθεται ο επισκέπτης, όχι μόνο από τη συνολική εικόνα της κατασκευής.
Το ΓΣΠ διαθέτει περισσότερες από 22.000 θέσεις στο ποδοσφαιρικό στάδιο, μαζί με εισόδους, χώρους φιλοξενίας και υποστηρικτικές εγκαταστάσεις. Αυτή η κλίμακα δημιουργεί ιδιαίτερες απαιτήσεις: από τη σήμανση και την εξυπηρέτηση μέχρι τον καθαρισμό, τη συντήρηση και την ασφαλή αποχώρηση. Το κτίριο πρέπει να λειτουργεί τόσο όταν γεμίζει όσο και όταν χρησιμοποιείται από μικρότερο κοινό.
Η ώρα μετά το τελευταίο σφύριγμα
Η προσέλευση απλώνεται συνήθως σε ένα χρονικό διάστημα. Στη λήξη, πολλοί θεατές θέλουν να φύγουν μαζί. Αυτή η ασυμμετρία είναι ένα από τα βασικά ζητήματα στον σχεδιασμό μεγάλων χώρων συγκέντρωσης. Οι έξοδοι του κτιρίου, οι υπαίθριες διαδρομές και η σύνδεση με το οδικό δίκτυο πρέπει να εξετάζονται ως ενιαία ακολουθία.






