Ένα κτίριο που είχε αδειοδοτηθεί ως αποθήκες λειτουργούσε ως υπεραγορά, παρά τις απορρίψεις αιτημάτων αλλαγής χρήσης και τις ειδοποιήσεις επιβολής. Αργότερα, το Υπουργικό Συμβούλιο υιοθέτησε εισήγηση για προσωρινή άδεια τεσσάρων ετών. Ωστόσο, σύμφωνα με την Ελεγκτική Υπηρεσία, ούτε αυτή είχε εκδοθεί κατά τον έλεγχο, επειδή δεν είχαν εκπληρωθεί οι προϋποθέσεις. Η λειτουργία, κατά τα ευρήματα, συνεχιζόταν.
Η περίπτωση περιλαμβάνεται στην ειδική έκθεση ΕΕ-ΕΥ 30/2026 της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, που δημοσιοποιήθηκε στις 21 Οκτωβρίου. Αντικείμενό της είναι η διαδικασία χορήγησης πολεοδομικών αδειών κατά παρέκκλιση των Σχεδίων Ανάπτυξης, με περίοδο αναφοράς το 2020–2023. Το βασικό ερώτημα είναι πότε μια νόμιμη εξαίρεση από τον σχεδιασμό κινδυνεύει να μετατραπεί σε παράλληλο σύστημα αδειοδότησης.
Η υπεραγορά που προηγήθηκε της άδειας
Στην περίπτωση του υποστατικού σε βιομηχανική ζώνη, αιτήματα για αλλαγή χρήσης είχαν απορριφθεί το 2012 και το 2014. Η Πολεοδομική Αρχή εισηγήθηκε απόρριψη και στο στάδιο της παρέκκλισης. Το Συμβούλιο Μελέτης Παρεκκλίσεων, παρότι αναγνώριζε σύγκρουση με τη στρατηγική του σχεδιασμού, εισηγήθηκε προσωρινή έγκριση, την οποία υιοθέτησε το Υπουργικό. Η τετραετής περίοδος προτάθηκε για να τερματιστεί η λειτουργία και να μεταστεγαστεί η επιχείρηση σε κατάλληλο χώρο, χωρίς δικαίωμα παράτασης.
Η διάκριση έχει σημασία: η απόφαση υπέρ της προσωρινής αδειοδότησης δεν ταυτίζεται με εκδοθείσα άδεια. Η Ελεγκτική καταγράφει ότι παρέμεναν ανεκπλήρωτοι όροι. Το εύρημα αφορά επομένως και την εφαρμογή των αποφάσεων, πέρα από το περιεχόμενό τους: ποιος παρακολουθεί τη συμμόρφωση, μέσα σε ποια προθεσμία και με ποια συνέπεια όταν μια παράβαση συνεχίζεται;
Οι καθυστερήσεις δεν μετρούν μόνο τον χρόνο του Συμβουλίου
Η έκθεση αναλύει 633 αιτιολογημένες εισηγήσεις για 619 αιτήσεις. Οι δύο αριθμοί διαφέρουν επειδή ορισμένες υποθέσεις επανεξετάστηκαν. Παράλληλα, εξετάστηκαν αναλυτικά 17 στοχευμένα επιλεγμένοι φάκελοι, μεταξύ άλλων περιπτώσεις διαφωνίας ή επανεξέτασης. Δεν πρόκειται για τυχαίο δείγμα από το οποίο προκύπτει ποσοστό παρατυπιών για κάθε ανάπτυξη στην Κύπρο.
Ο μέσος χρόνος από την αρχική υποβολή μέχρι την αποστολή της εισήγησης προς το Υπουργικό υποχώρησε από περίπου 31 μήνες το 2020 σε 25 το 2023. Σε ακραίο παράδειγμα προσθήκης σε σχολή τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, αίτηση του 2010 έφτασε σε εισήγηση το 2021. Μεγάλο μέρος αυτής της καθυστέρησης συνδεόταν με την παραλαβή της έκθεσης της Πολεοδομικής Αρχής. Δεν αποδίδονται συνεπώς όλα τα χρόνια αναμονής αποκλειστικά στο Συμβούλιο.
Πότε η εξαίρεση υπονομεύει τον κανόνα
Ο έλεγχος εντοπίζει αδυναμίες στην τεκμηρίωση του δημόσιου οφέλους, στην ενιαία εφαρμογή κριτηρίων και στην παρακολούθηση όρων και αντισταθμισμάτων. Καταγράφει επίσης περίπτωση στην οποία απαιτούμενη περιβαλλοντική αξιολόγηση τέθηκε ως μεταγενέστερος όρος, αντί να προηγηθεί της ολοκλήρωσης της εξέτασης.
