Έχεις βρει το σπίτι, έχεις συμφωνήσει στα €250.000 και έχεις βάλει στην άκρη €50.000. Το σχέδιο βγαίνει αν το δάνειο είναι €200.000. Έπειτα έρχεται η έκθεση εκτίμησης και δίνει αξία €225.000. Η τιμή που συμφώνησες με τον πωλητή μένει στο τραπέζι. Το ποσό που μπορείς να δανειστείς ενδέχεται να αλλάξει.
Στην αγορά κατοικίας συναντιούνται τρία διαφορετικά νούμερα. Το τίμημα είναι αυτό που αποδέχονται τα δύο μέρη. Η εκτίμηση αφορά την αξία του ακινήτου που εξετάζεται ως εξασφάλιση. Η έγκριση του δανείου αφορά και τον δανειολήπτη, τις υποχρεώσεις του και την πολιτική της τράπεζας. Το καθένα απαντά σε διαφορετική ερώτηση.
Πώς αλλάζει η συμμετοχή του αγοραστή
Η Τράπεζα Κύπρου, για παράδειγμα, περιγράφει χρηματοδότηση πρώτης κατοικίας μέχρι 80% της αξίας του ακινήτου. Το «μέχρι» έχει σημασία. Χρησιμοποιούμε 80% και στα δύο σενάρια αποκλειστικά για να απομονώσουμε τη διαφορά της εκτίμησης. Η πραγματική προσφορά μπορεί να είναι μικρότερη.
| Βάση χρηματοδότησης | Δάνειο στο 80% | Ποσό αγοραστή |
|---|---|---|
| €250.000 | €200.000 | €50.000 |
| €225.000 | €180.000 | €70.000 |
Η διαφορά της εκτίμησης είναι €25.000. Στο παράδειγμα μεταφράζεται σε €20.000 μικρότερο δάνειο και ισόποση αύξηση των μετρητών που χρειάζονται. Ο αγοραστής πληρώνει ακόμη €250.000 στον πωλητή. Έξοδα εκτίμησης, νομικού ελέγχου και λοιπές επιβαρύνσεις χρειάζονται χωριστή γραμμή στον προϋπολογισμό.
Τι να ζητήσεις γραπτώς πριν δώσεις προκαταβολή
Πρώτα ζήτησε να ξέρεις ποια αξία χρησιμοποιεί η τράπεζα, ποιο είναι το ανώτατο ποσό που εξετάζει για το συγκεκριμένο ακίνητο και ποιο μέρος της διαδικασίας εκκρεμεί. Μια αρχική συζήτηση για το εισόδημα ή μια προέγκριση δεν απαντά από μόνη της στο ερώτημα της εξασφάλισης. Αν η εκτίμηση είναι χαμηλότερη, έχει νόημα να ζητήσεις να σου εξηγήσουν αν η διαφορά συνδέεται με συγκριτικές πράξεις, εμβαδά, κατάσταση ή έγγραφα του ακινήτου.
Με τον δικηγόρο σου, δες τι προβλέπει η γραπτή συμφωνία κράτησης αν δεν εξασφαλιστεί η απαιτούμενη χρηματοδότηση. Ζήτησε επίσης σαφή προθεσμία για την εκτίμηση και την έγκριση. Όταν έχεις αυτά τα στοιχεία, μπορείς να συγκρίνεις τρεις πραγματικές επιλογές: διαφορετικό τίμημα, μεγαλύτερη δική σου συμμετοχή ή άλλο ακίνητο.
Η πιο χρήσιμη γραμμή στον πίνακά σου είναι η διαφορά ανάμεσα στο ποσό που μπορείς να διαθέσεις και σε αυτό που θα χρειαστείς την ημέρα της αγοράς. Αυτή δείχνει αν η συναλλαγή παραμένει εφικτή.
Τράπεζα Κύπρου · χρηματοδότηση πρώτης κατοικίας · Κεντρική Τράπεζα · οδηγίες χορήγησης πιστώσεων · Κεντρική Τράπεζα · συμβάσεις στεγαστικής πίστης
