Τα έργα που αλλάζουν την Κύπρο
Στα Καμπιά και τα Πέρα Ορεινής, η τεχνητή λίμνη του Ταμασσού είναι το πιο ορατό μέρος ενός έργου που σχεδιάστηκε για το νερό κάτω από το έδαφος. Από το 2002 το φράγμα συγκρατεί μέρος της απορροής του Πεδιαίου. Με την ελεγχόμενη αποδέσμευση προς την κοίτη, μέρος του νερού μπορεί να περάσει στα υδροφόρα στρώματα της κοιλάδας αντί να φύγει όλο προς τα κατάντη μέσα σε λίγες ώρες.
Η επιλογή αυτή έχει σημασία για μια περιοχή που στηρίζεται και στα υπόγεια νερά της. Έχει επίσης μια δεύτερη συνέπεια. Ο χώρος που μένει άδειος στον ταμιευτήρα μπορεί να συγκρατήσει μέρος της εισροής σε μια έντονη βροχή. Για να καταλάβει κανείς τι προσφέρει το έργο στη Λευκωσία, αξίζει να παρακολουθήσει τη διαδρομή του ίδιου νερού από τον Μαχαιρά μέχρι την πόλη.
Τρεις σταθμοί για το φράγμα και τον Πεδιαίο
- 1999–2002Κατασκευή και λειτουργίαΤο φράγμα αποκτά ταμιευτήρα 2,8 εκατ. κυβικών μέτρων, με κύριο σκοπό τον εμπλουτισμό του υπόγειου υδροφορέα.
- 2016Μελετάται η ανάσχεση της πλημμύραςΗ αξιολόγηση του ΤΑΥ εξετάζει πόσο χώρο μπορεί να προσφέρει ο ταμιευτήρας σε διαφορετικά σενάρια.
- 2026Οι χάρτες του δεύτερου σχεδίου γίνονται διαθέσιμοιΟ επίσημος κατάλογος παρουσιάζει πόση έκταση μπορεί να κατακλυστεί και σε ποιο βάθος ανά σενάριο.
Η λίμνη που βοηθά το νερό να περάσει στο υπέδαφος
Ο Πεδιαίος συγκεντρώνει νερό από πλαγιές και ρέματα της περιοχής του Μαχαιρά. Κοντά στα Καμπιά, το φράγμα κλείνει την κοιλάδα με ένα λιθόρριπτο ανάχωμα ύψους 33 μέτρων και αργιλικό πυρήνα. Η αναθεωρημένη υδρολογική μελέτη του Τμήματος Αναπτύξεως Υδάτων καταγράφει χωρητικότητα 2,8 εκατομμυρίων κυβικών μέτρων και προσδιορίζει ως σκοπό του έργου τον εμπλουτισμό της υπόγειας υδροφορίας.
Στα εγκαίνια περιγράφηκε πρακτικά η λειτουργία του. Το νερό συγκρατείται στη λίμνη και απελευθερώνεται ελεγχόμενα στην κοίτη κατάντη, για να τροφοδοτήσει τα υδροφόρα στρώματα. Ο ρυθμός έχει σημασία, επειδή η ποσότητα που μπορεί να περάσει στο υπέδαφος εξαρτάται από τα υλικά της κοίτης και τις συνθήκες στην περιοχή. Η ποσότητα που αποδεσμεύεται από το φράγμα και εκείνη που τελικά εμπλουτίζει τον υδροφορέα είναι δύο διαφορετικές μετρήσεις.
Έτσι η στάθμη της λίμνης αποτυπώνει μόνο ένα μέρος της εικόνας. Ένα φράγμα αυτού του τύπου μπορεί να επιτελεί τον σκοπό του καθώς το νερό βγαίνει από τον ταμιευτήρα. Το όφελος φαίνεται κατά μήκος του ποταμού και στο υπέδαφος, όπου διατηρούνται αποθέματα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν αργότερα.

Τι μπορεί να συγκρατήσει όταν βρέξει πολύ
Το Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων εξετάζει το φράγμα και στις μελέτες για τις πλημμύρες στον Πεδιαίο. Εάν υπάρχει ελεύθερος όγκος στη λίμνη πριν από μια δυνατή βροχή, ο ταμιευτήρας μπορεί να συγκρατήσει μέρος του νερού που φτάνει από ψηλότερα και να περιορίσει την αιχμή της παροχής κατάντη. Ο διαθέσιμος χώρος εξαρτάται από τη στάθμη τη στιγμή που αρχίζει το επεισόδιο.





