Σε βάθοςΓνώμηΣτήλεςΠεριοχέςΟδηγοίΕργαλείαΠαρουσιάσεις έργωνPM Studio
ΕΙΔΗΣΗ · ΑΝΑΛΥΣΗ · ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ

Έργα & Αναπτύξεις / Ανάλυση

Ταμασσός: Το φράγμα που δίνει χρόνο στο νερό του Πεδιαίου

Ανάμεσα στα Καμπιά και τα Πέρα Ορεινής, ένας ταμιευτήρας 2,8 εκατ. κυβικών μέτρων επιτρέπει την ελεγχόμενη αποδέσμευση νερού προς τον Πεδιαίο για τον εμπλουτισμό των υπόγειων αποθεμάτων. Ο ίδιος χώρος αποθήκευσης επηρεάζει και τη διαχείριση του πλημμυρικού κινδύνου προς τη Λευκωσία.

Ταμασσός: Το φράγμα που δίνει χρόνο στο νερό του Πεδιαίου

Τα έργα που αλλάζουν την Κύπρο

Στα Καμπιά και τα Πέρα Ορεινής, η τεχνητή λίμνη του Ταμασσού είναι το πιο ορατό μέρος ενός έργου που σχεδιάστηκε για το νερό κάτω από το έδαφος. Από το 2002 το φράγμα συγκρατεί μέρος της απορροής του Πεδιαίου. Με την ελεγχόμενη αποδέσμευση προς την κοίτη, μέρος του νερού μπορεί να περάσει στα υδροφόρα στρώματα της κοιλάδας αντί να φύγει όλο προς τα κατάντη μέσα σε λίγες ώρες.

Η επιλογή αυτή έχει σημασία για μια περιοχή που στηρίζεται και στα υπόγεια νερά της. Έχει επίσης μια δεύτερη συνέπεια. Ο χώρος που μένει άδειος στον ταμιευτήρα μπορεί να συγκρατήσει μέρος της εισροής σε μια έντονη βροχή. Για να καταλάβει κανείς τι προσφέρει το έργο στη Λευκωσία, αξίζει να παρακολουθήσει τη διαδρομή του ίδιου νερού από τον Μαχαιρά μέχρι την πόλη.

Τρεις σταθμοί για το φράγμα και τον Πεδιαίο

  1. 1999–2002Κατασκευή και λειτουργίαΤο φράγμα αποκτά ταμιευτήρα 2,8 εκατ. κυβικών μέτρων, με κύριο σκοπό τον εμπλουτισμό του υπόγειου υδροφορέα.
  2. 2016Μελετάται η ανάσχεση της πλημμύραςΗ αξιολόγηση του ΤΑΥ εξετάζει πόσο χώρο μπορεί να προσφέρει ο ταμιευτήρας σε διαφορετικά σενάρια.
  3. 2026Οι χάρτες του δεύτερου σχεδίου γίνονται διαθέσιμοιΟ επίσημος κατάλογος παρουσιάζει πόση έκταση μπορεί να κατακλυστεί και σε ποιο βάθος ανά σενάριο.

Η λίμνη που βοηθά το νερό να περάσει στο υπέδαφος

Ο Πεδιαίος συγκεντρώνει νερό από πλαγιές και ρέματα της περιοχής του Μαχαιρά. Κοντά στα Καμπιά, το φράγμα κλείνει την κοιλάδα με ένα λιθόρριπτο ανάχωμα ύψους 33 μέτρων και αργιλικό πυρήνα. Η αναθεωρημένη υδρολογική μελέτη του Τμήματος Αναπτύξεως Υδάτων καταγράφει χωρητικότητα 2,8 εκατομμυρίων κυβικών μέτρων και προσδιορίζει ως σκοπό του έργου τον εμπλουτισμό της υπόγειας υδροφορίας.

Στα εγκαίνια περιγράφηκε πρακτικά η λειτουργία του. Το νερό συγκρατείται στη λίμνη και απελευθερώνεται ελεγχόμενα στην κοίτη κατάντη, για να τροφοδοτήσει τα υδροφόρα στρώματα. Ο ρυθμός έχει σημασία, επειδή η ποσότητα που μπορεί να περάσει στο υπέδαφος εξαρτάται από τα υλικά της κοίτης και τις συνθήκες στην περιοχή. Η ποσότητα που αποδεσμεύεται από το φράγμα και εκείνη που τελικά εμπλουτίζει τον υδροφορέα είναι δύο διαφορετικές μετρήσεις.

Έτσι η στάθμη της λίμνης αποτυπώνει μόνο ένα μέρος της εικόνας. Ένα φράγμα αυτού του τύπου μπορεί να επιτελεί τον σκοπό του καθώς το νερό βγαίνει από τον ταμιευτήρα. Το όφελος φαίνεται κατά μήκος του ποταμού και στο υπέδαφος, όπου διατηρούνται αποθέματα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν αργότερα.

Τι μπορεί να συγκρατήσει όταν βρέξει πολύ

Το Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων εξετάζει το φράγμα και στις μελέτες για τις πλημμύρες στον Πεδιαίο. Εάν υπάρχει ελεύθερος όγκος στη λίμνη πριν από μια δυνατή βροχή, ο ταμιευτήρας μπορεί να συγκρατήσει μέρος του νερού που φτάνει από ψηλότερα και να περιορίσει την αιχμή της παροχής κατάντη. Ο διαθέσιμος χώρος εξαρτάται από τη στάθμη τη στιγμή που αρχίζει το επεισόδιο.

Σημασία έχει και πού πέφτει η βροχή. Οι δρόμοι, τα ρέματα και οι επιφάνειες χαμηλότερα από το φράγμα συνεχίζουν να τροφοδοτούν τον Πεδιαίο. Μια καταιγίδα που εκδηλώνεται κατάντη μπορεί να προκαλέσει προβλήματα σε δρόμους και γειτονιές, ακόμη κι αν η λίμνη έχει χώρο. Στην πόλη, μια γέφυρα, μια στενή διάβαση και η απορροή από ασφαλτοστρωμένες επιφάνειες επηρεάζουν επίσης το πού θα κινηθεί το νερό.

Από τη λίμνη στον χάρτη μιας γειτονιάς

Το σχέδιο διαχείρισης πλημμυρών εξετάζει τον Πεδιαίο από το Πολιτικό έως τη Λευκωσία. Στους επίσημους χάρτες, η έκταση που μπορεί να πλημμυρίσει και το προβλεπόμενο βάθος αποτυπώνονται ανά σενάριο. Για μια κατοικία ή μια επιχείρηση δίπλα στην κοίτη, αυτά τα στοιχεία είναι πιο συγκεκριμένα από τη γενική απόσταση από το φράγμα. Φέρνουν στο προσκήνιο την πρόσβαση στο κτίριο, τη θέση του υπογείου και τη διαδρομή που ακολουθεί το νερό όταν ξεπεράσει την κοίτη.

Τι διαβάζουμε σε κάθε κλίμακα
Σημείο Τι μας δείχνει
Ταμιευτήρας Η στάθμη και η χωρητικότητα καθορίζουν τον χώρο που απομένει για νέα εισροή.
Κοίτη και υπέδαφος Η ελεγχόμενη αποδέσμευση δίνει χρόνο για διήθηση προς τα υδροφόρα στρώματα.
Γειτονιά κατάντη Οι χάρτες επικινδυνότητας δείχνουν πού μπορεί να φτάσει το νερό και σε ποιο βάθος ανά σενάριο.

Η καθημερινή αξία του Ταμασσού βρίσκεται στον τρόπο που συνδέει αυτά τα τρία σημεία. Κρατά νερό στην κοιλάδα ώστε να μπορεί να διοχετευθεί πιο αργά προς τον υδροφορέα και, όταν έχει διαθέσιμο χώρο, μετριάζει μέρος της απορροής από πιο ψηλά. Στη Λευκωσία, η συνέχεια της ίδιας δουλειάς βρίσκεται στις διαβάσεις, στην κοίτη και στις επιλογές που γίνονται γύρω από τον ποταμό.

Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων · Χαρακτηριστικά του φράγματος και αναθεωρημένα υδρολογικά μοντέλα Πεδιαίου · Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων · Αξιολόγηση υφιστάμενης κατάστασης και αντιπλημμυρικός ρόλος · Gov.cy · Υδατικοί πόροι και Πεδιαίος, θέση και τεχνικά στοιχεία Ταμασσού (σελ. 14) · Gov.cy · Χάρτες επικινδυνότητας του δεύτερου σχεδίου διαχείρισης κινδύνων πλημμύρας · StockWatch · Αρχείο των εγκαινίων και δηλώσεις για την ελεγχόμενη αποδέσμευση

Περισσότερα θέματα ↗

Περισσότερες οπτικές.

Αθαλάσσα. Πώς η Λευκωσία απέκτησε δάσος για την καθημερινή της βόλτα
Αρχιτεκτονική & ΖωήΑνάλυση

Αθαλάσσα. Πώς η Λευκωσία απέκτησε δάσος για την καθημερινή της βόλτα

Οι φυτεύσεις άρχισαν το 1904. Δεκαετίες αργότερα, ένα σχέδιο διαμόρφωσε μονοπάτια και χώρους για άσκηση, παρατήρηση πουλιών και μάθηση. Η ιστορία μιας δημόσιας υποδομής…

4′ ανάγνωση
CYPRUSNEWS MEDIA GROUP

Η γνώση
συνδέεται.

Περισσότερες οπτικές από το δίκτυο του ομίλου.