Τα έργα που αλλάζουν την Κύπρο
Στην οδό Μάρκου Δράκου, απέναντι από το Λήδρα Πάλας, ένα μακρύ μπαλκόνι σκιάζει τα τραπέζια του ισογείου. Η πινακίδα γράφει «Σπίτι της Συνεργασίας» σε τρεις γλώσσες. Στον ίδιο δρόμο, όπου η κίνηση για δεκαετίες οριζόταν από τα οδοφράγματα, αυτό το κτίριο έγινε διεύθυνση για ένα μάθημα γλώσσας, μια συνάντηση ή έναν καφέ.
Η αποκατάσταση κράτησε στη θέση του ένα κτίριο της δεκαετίας του 1950 και το άνοιξε στο κοινό το 2011. Μέσα στην ουδέτερη ζώνη, μια αίθουσα στον όροφο έγινε κοινός τόπος συνάντησης για ανθρώπους που ξεκινούν από διαφορετικές πλευρές της πόλης.
Η διαδρομή του κτιρίου
- Αρχές της δεκαετίας του 1950Κατοικία και καταστήματαΗ οικογένεια Μαγκοϊάν κτίζει το οίκημα απέναντι από το Λήδρα Πάλας.
- 2010–2011Δεκαπέντε μήνες αποκατάστασηςΟι εργασίες αρχίζουν τον Φεβρουάριο του 2010 και ολοκληρώνονται τον Απρίλιο του 2011.
- 6 Μαΐου 2011Το Σπίτι ανοίγει στο κοινόΣτα εγκαίνια παρευρίσκονται οι ηγέτες των δύο κοινοτήτων και εκπρόσωποι οργανώσεων και φορέων.
Η ζωή του δρόμου πριν από την αποκατάσταση
Το κτίριο των Μαγκοϊάν συνδύαζε κατοικία και επαγγελματικούς χώρους. Το ιστορικό του Σπιτιού καταγράφει κομμωτήριο, επιχείρηση ενοικίασης αυτοκινήτων και φωτογραφικό στούντιο. Η οικοδομή σχεδιάστηκε από το γραφείο των Αδελφών Μ. Μιχαηλίδη. Στην αρχή είχε μόνο ισόγειο και πήρε τη σημερινή διώροφη μορφή της σε διαδοχικές φάσεις. Βρισκόταν σε έναν δρόμο με εμπορική κίνηση, γύρω από το ξενοδοχείο και στην άκρη των ενετικών οχυρώσεων.
Με τις διακοινοτικές συγκρούσεις του 1963–1964, τα οδοφράγματα άλλαξαν τη διαδρομή και το κτίριο βρέθηκε ανάμεσα στις γραμμές. Ο συντονιστής της αποκατάστασης Γιώργος Ψάλτης καταγράφει στο ΕΤΕΚ ότι τμήμα του ορόφου χρησιμοποιήθηκε αργότερα ως νοσοκομειακή μονάδα της ειρηνευτικής δύναμης. Μετά την τουρκική εισβολή του 1974, το οίκημα έμεινε κατά το μεγαλύτερο μέρος του κενό. Ένα μικρό κατάστημα εκτύπωσης μπλουζών για το προσωπικό των Ηνωμένων Εθνών διατηρήθηκε ως το 2008.
Η αποκατάσταση κράτησε ορατά τα ίχνη του κτιρίου
Το άνοιγμα του σημείου διέλευσης του Λήδρα Πάλας τον Απρίλιο του 2003 άλλαξε ξανά την κίνηση του δρόμου. Ο Όμιλος Ιστορικού Διαλόγου και Έρευνας προχώρησε στην αγορά του οικήματος για να στεγάσει ένα εκπαιδευτικό και ερευνητικό κέντρο, με κύρια στήριξη από τους χρηματοδοτικούς μηχανισμούς του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου και της Νορβηγίας. Στη μελέτη συνεργάστηκαν οι studio3architects, το Etika Studio και το Atölye M.
Πριν αρχίσουν οι εργασίες, το κτίριο είχε ήδη φιλοξενήσει μια δοκιμή διαφορετικής χρήσης. Το 2005, μέρος του παραχωρήθηκε για τη διακοινοτική καλλιτεχνική έκθεση Leaps of Faith. Στην έναρξη της αποκατάστασης, ο Όμιλος ξεχώρισε μικρά εργαλεία και πλαίσια εκτύπωσης από το κατάστημα του ισογείου ως τεκμήρια που θα μπορούσαν αργότερα να εκτεθούν. Το κτίριο κηρύχθηκε διατηρητέο στο πλαίσιο της ίδιας προσπάθειας.
Οι εργασίες συντήρησης αφορούσαν τα μάρμαρα και τα πλακίδια, την κεντρική σκάλα και τα κιγκλιδώματα. Σε σημεία όπου το επέτρεπε η επισκευή, διατηρήθηκαν ορατά ίχνη από πυρά στην πέτρα. Κατά την τεκμηρίωση του έργου, η θέση δυσκόλευε την πρόσβαση στο εργοτάξιο και απαιτούσε συνεννόηση μεταξύ πολλών φορέων. Το 2014 η αποκατάσταση τιμήθηκε με βραβείο Europa Nostra στην κατηγορία της διατήρησης και επανάχρησης.






