Σε βάθοςΓνώμηΣτήλεςΠεριοχέςΟδηγοίΕργαλείαΠαρουσιάσεις έργωνPM Studio
ΕΙΔΗΣΗ · ΑΝΑΛΥΣΗ · ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ

Αρχιτεκτονική & Ζωή / Ανάλυση

Σπίτι της Συνεργασίας. Το κτίριο που ξανάνοιξε στη νεκρή ζώνη

Απέναντι από το Λήδρα Πάλας, μια κατοικία με καταστήματα αποκαταστάθηκε και άνοιξε το 2011. Η ιστορία του κτιρίου που έδωσε κοινή διεύθυνση σε μαθήματα, συναντήσεις και πολιτιστικές δράσεις στη διαιρεμένη Λευκωσία.

Σπίτι της Συνεργασίας. Το κτίριο που ξανάνοιξε στη νεκρή ζώνη

Τα έργα που αλλάζουν την Κύπρο

Στην οδό Μάρκου Δράκου, απέναντι από το Λήδρα Πάλας, ένα μακρύ μπαλκόνι σκιάζει τα τραπέζια του ισογείου. Η πινακίδα γράφει «Σπίτι της Συνεργασίας» σε τρεις γλώσσες. Στον ίδιο δρόμο, όπου η κίνηση για δεκαετίες οριζόταν από τα οδοφράγματα, αυτό το κτίριο έγινε διεύθυνση για ένα μάθημα γλώσσας, μια συνάντηση ή έναν καφέ.

Η αποκατάσταση κράτησε στη θέση του ένα κτίριο της δεκαετίας του 1950 και το άνοιξε στο κοινό το 2011. Μέσα στην ουδέτερη ζώνη, μια αίθουσα στον όροφο έγινε κοινός τόπος συνάντησης για ανθρώπους που ξεκινούν από διαφορετικές πλευρές της πόλης.

Η διαδρομή του κτιρίου

  1. Αρχές της δεκαετίας του 1950Κατοικία και καταστήματαΗ οικογένεια Μαγκοϊάν κτίζει το οίκημα απέναντι από το Λήδρα Πάλας.
  2. 2010–2011Δεκαπέντε μήνες αποκατάστασηςΟι εργασίες αρχίζουν τον Φεβρουάριο του 2010 και ολοκληρώνονται τον Απρίλιο του 2011.
  3. 6 Μαΐου 2011Το Σπίτι ανοίγει στο κοινόΣτα εγκαίνια παρευρίσκονται οι ηγέτες των δύο κοινοτήτων και εκπρόσωποι οργανώσεων και φορέων.

Η ζωή του δρόμου πριν από την αποκατάσταση

Το κτίριο των Μαγκοϊάν συνδύαζε κατοικία και επαγγελματικούς χώρους. Το ιστορικό του Σπιτιού καταγράφει κομμωτήριο, επιχείρηση ενοικίασης αυτοκινήτων και φωτογραφικό στούντιο. Η οικοδομή σχεδιάστηκε από το γραφείο των Αδελφών Μ. Μιχαηλίδη. Στην αρχή είχε μόνο ισόγειο και πήρε τη σημερινή διώροφη μορφή της σε διαδοχικές φάσεις. Βρισκόταν σε έναν δρόμο με εμπορική κίνηση, γύρω από το ξενοδοχείο και στην άκρη των ενετικών οχυρώσεων.

Με τις διακοινοτικές συγκρούσεις του 1963–1964, τα οδοφράγματα άλλαξαν τη διαδρομή και το κτίριο βρέθηκε ανάμεσα στις γραμμές. Ο συντονιστής της αποκατάστασης Γιώργος Ψάλτης καταγράφει στο ΕΤΕΚ ότι τμήμα του ορόφου χρησιμοποιήθηκε αργότερα ως νοσοκομειακή μονάδα της ειρηνευτικής δύναμης. Μετά την τουρκική εισβολή του 1974, το οίκημα έμεινε κατά το μεγαλύτερο μέρος του κενό. Ένα μικρό κατάστημα εκτύπωσης μπλουζών για το προσωπικό των Ηνωμένων Εθνών διατηρήθηκε ως το 2008.

Η αποκατάσταση κράτησε ορατά τα ίχνη του κτιρίου

Το άνοιγμα του σημείου διέλευσης του Λήδρα Πάλας τον Απρίλιο του 2003 άλλαξε ξανά την κίνηση του δρόμου. Ο Όμιλος Ιστορικού Διαλόγου και Έρευνας προχώρησε στην αγορά του οικήματος για να στεγάσει ένα εκπαιδευτικό και ερευνητικό κέντρο, με κύρια στήριξη από τους χρηματοδοτικούς μηχανισμούς του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου και της Νορβηγίας. Στη μελέτη συνεργάστηκαν οι studio3architects, το Etika Studio και το Atölye M.

Πριν αρχίσουν οι εργασίες, το κτίριο είχε ήδη φιλοξενήσει μια δοκιμή διαφορετικής χρήσης. Το 2005, μέρος του παραχωρήθηκε για τη διακοινοτική καλλιτεχνική έκθεση Leaps of Faith. Στην έναρξη της αποκατάστασης, ο Όμιλος ξεχώρισε μικρά εργαλεία και πλαίσια εκτύπωσης από το κατάστημα του ισογείου ως τεκμήρια που θα μπορούσαν αργότερα να εκτεθούν. Το κτίριο κηρύχθηκε διατηρητέο στο πλαίσιο της ίδιας προσπάθειας.

Οι εργασίες συντήρησης αφορούσαν τα μάρμαρα και τα πλακίδια, την κεντρική σκάλα και τα κιγκλιδώματα. Σε σημεία όπου το επέτρεπε η επισκευή, διατηρήθηκαν ορατά ίχνη από πυρά στην πέτρα. Κατά την τεκμηρίωση του έργου, η θέση δυσκόλευε την πρόσβαση στο εργοτάξιο και απαιτούσε συνεννόηση μεταξύ πολλών φορέων. Το 2014 η αποκατάσταση τιμήθηκε με βραβείο Europa Nostra στην κατηγορία της διατήρησης και επανάχρησης.

Από το μάθημα γλώσσας στη βόλτα στην πόλη

Τα τραπέζια του καφέ στο ισόγειο και οι αίθουσες συναντήσεων δίνουν στο κτίριο δύο διαφορετικούς ρυθμούς. Μια ομάδα μπορεί να χρησιμοποιήσει μια αίθουσα για συνάντηση ή εργαστήριο. Κάποιος μπορεί απλώς να καθίσει στο καφέ. Για τον κύκλο 2026–2027, το Σπίτι ανακοίνωσε μαθήματα ελληνικών και τουρκικών για αρχαρίους, με προγραμματισμένη έναρξη στις 23 Νοεμβρίου 2026.

Η χωροθέτηση ανάμεσα στα δύο σημεία ελέγχου επιτρέπει στους επισκέπτες να φτάσουν στο κτίριο από τη δική τους πλευρά, πριν περάσουν από το απέναντι σημείο. Η κριτική επιτροπή του Europa Nostra στάθηκε σε αυτό το χαρακτηριστικό. Η ίδια θέση που δυσκόλεψε το εργοτάξιο επιτρέπει σήμερα σε δύο ομάδες που ξεκινούν από διαφορετικά μέρη να έχουν κοινό προορισμό.

Τον Οκτώβριο του ίδιου έτους, ένας από τους περιπάτους του Buffer Fringe είχε αφετηρία το Σπίτι της Συνεργασίας και κατάληξη στο CYENS, στην παλιά Δημοτική Αγορά. Το θέμα του ήταν η σχέση της τέχνης με τον δημόσιο χώρο στις δύο πλευρές της εντός των τειχών Λευκωσίας. Η διαδρομή συνέδεσε δύο κτίρια που άλλαξαν χρήση σε διαφορετικές εποχές και έδωσε στο κοινό έναν λόγο να τα δει την ίδια μέρα, με τα πόδια.

Σπίτι της Συνεργασίας · η ιστορία του κτιρίου και τα εγκαίνια του 2011 · ΕΤΕΚ · ο αρχιτέκτονας Γιώργος Ψάλτης για τη μελέτη και την εκτέλεση της αποκατάστασης · EEA and Norway Grants · τα εγκαίνια και η χρηματοδότηση · Durham University · έρευνα για τις επεμβάσεις και τα ίχνη της σύγκρουσης · European Heritage Awards · η διάκριση Europa Nostra του 2014 · Όμιλος Ιστορικού Διαλόγου και Έρευνας · το διακοινοτικό κέντρο · Σπίτι της Συνεργασίας · το καφέ του ισογείου · Σπίτι της Συνεργασίας · τα μαθήματα ελληνικών και τουρκικών του 2026–2027 · Buffer Fringe · ο περίπατος από το Σπίτι της Συνεργασίας στο CYENS, Οκτώβριος 2026

Περισσότερα θέματα ↗

Περισσότερες οπτικές.

CYPRUSNEWS MEDIA GROUP

Η γνώση
συνδέεται.

Περισσότερες οπτικές από το δίκτυο του ομίλου.