Σε βάθοςΓνώμηΣτήλεςΠεριοχέςΟδηγοίΕργαλείαΠαρουσιάσεις έργωνPM Studio
ΕΙΔΗΣΗ · ΑΝΑΛΥΣΗ · ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ

Αγορά & Επενδύσεις / Ανάλυση

Κύπρος και Σένγκεν. Πού μπορεί να ακριβύνει πρώτα το σπίτι;

Τι έδειξαν οι τιμές κατοικίας αμέσως και πέντε χρόνια μετά την ένταξη άλλων χωρών. Πού μπορεί να αυξηθεί η ζήτηση στην Κύπρο και ποιοι αγοραστές ενδέχεται να χάσουν ευελιξία.

Κύπρος και Σένγκεν. Πού μπορεί να ακριβύνει πρώτα το σπίτι;

Αν η Κύπρος ενταχθεί πλήρως στη Σένγκεν, η πιο πιθανή πρώτη αντίδραση στην αγορά κατοικίας είναι περισσότερα ραντεβού και συναλλαγές σε τμήματα της αγοράς που ήδη προσελκύουν αγοραστές από το εξωτερικό. Η ανοδική πίεση στις τιμές θα είναι ισχυρότερη εκεί όπου αυτοί οι αγοραστές ανταγωνίζονται για λίγες διαθέσιμες κατοικίες. Για την Κύπρο αυτό αφορά κυρίως συγκεκριμένες αγορές στην Πάφο, στη Λάρνακα και στη Λεμεσό. Ένα γενικευμένο άλμα τιμών με την άρση των ελέγχων παραμένει ασθενές σενάριο.

Η συζήτηση απέκτησε συγκεκριμένη ημερομηνία στις 18 Νοεμβρίου. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης είπε στη Λευκωσία ότι η Ελλάδα προσβλέπει σε ένταξη την 1η Ιουλίου 2027, κατά την ελληνική προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ. Πρόκειται για πολιτικό στόχο. Στις 13 Νοεμβρίου, η αρμόδια ομάδα εργασίας του Συμβουλίου είχε στην ατζέντα την αξιολόγηση της Κύπρου και την πρόταση ολοκλήρωσης των σχετικών σχεδίων δράσης. Στις 22 Νοεμβρίου οι έλεγχοι στα εσωτερικά σύνορα με την Κύπρο εξακολουθούν να ισχύουν.

Δηλώσεις στη Λευκωσία, 18 Νοεμβρίου · Ομάδα εργασίας Σένγκεν, 13 Νοεμβρίου · Συμβούλιο της ΕΕ · σημερινό καθεστώς

Η Σένγκεν διευκολύνει την επίσκεψη. Πότε γίνεται αγορά;

Για έναν υποψήφιο αγοραστή που εξετάζει δύο χώρες στο ίδιο ταξίδι, η κατάργηση των τακτικών ελέγχων στις πτήσεις εντός Σένγκεν και η κοινή θεώρηση σύντομης διαμονής μπορούν να κάνουν πιο εύκολη την επίσκεψη στην Κύπρο. Έχει σημασία όταν κάποιος θέλει να επιστρέψει για δεύτερη επίσκεψη, να δει τέσσερα ακίνητα ή να συνδυάσει τη Λάρνακα με μια άλλη ευρωπαϊκή πόλη. Για αρκετούς ταξιδιώτες το πρόσθετο όφελος είναι μικρότερο. Η Κύπρος δέχεται ήδη συγκεκριμένες κατηγορίες κατόχων θεωρήσεων και αδειών διαμονής Σένγκεν υπό προϋποθέσεις, ενώ τα δικαιώματα των πολιτών της ΕΕ υφίστανται ήδη. Για αγοραστές που υπάγονται στο κυπριακό καθεστώς αδειοδότησης, η έγκριση απόκτησης παραμένει ξεχωριστή διαδικασία.

Υπάρχει και αντίρροπη επίδραση. Σήμερα ένας Βρετανός επισκέπτης χωρίς ειδικό καθεστώς διαμονής έχει χωριστό όριο σύντομης παραμονής στην Κύπρο. Με πλήρη ένταξη και εφαρμογή του κοινού κανόνα, οι ημέρες στην Κύπρο θα συνυπολογίζονται γενικά στο όριο των 90 ημερών ανά κυλιόμενο 180ήμερο. Έξι εβδομάδες στην Κύπρο και οκτώ στη Γαλλία μέσα στο ίδιο παράθυρο σημαίνουν 98 ημέρες. Για ορισμένους αγοραστές δεύτερης κατοικίας που μοιράζουν τον χρόνο τους ανάμεσα σε χώρες, αυτό μπορεί να μειώσει την ευελιξία.

Κυπριακοί κανόνες θεωρήσεων · Υπουργείο Εσωτερικών · αγορά από αλλοδαπούς · Υφιστάμενο καθεστώς για Βρετανούς επισκέπτες · ΕΕ · σύντομη παραμονή

Πώς η ευκολότερη πρόσβαση περνά στις τιμές

Πρώτα αλλάζει το κόστος αναζήτησης. Όταν είναι πιο εύκολο να συνδυάσεις προορισμούς και να επιστρέψεις για δεύτερη επίσκεψη, είναι πιο πιθανό να δεις από κοντά μια κατοικία που μέχρι τότε συγκρίνεις μόνο διαδικτυακά. Μια επίσκεψη γίνεται ζήτηση για την αγορά όταν ο υποψήφιος έχει τα κεφάλαια ή τη χρηματοδότηση για να καταθέσει προσφορά. Τα πρώτα σημάδια μπορεί να είναι περισσότερες προσφορές και λιγότερος χρόνος μέχρι την πώληση. Μέρος της αντίδρασης μπορεί να προηγηθεί της ένταξης, αν αγοραστές επισπεύσουν την αναζήτησή τους ή πωλητές ανεβάσουν τη ζητούμενη τιμή προσδοκώντας περισσότερο ενδιαφέρον.

Η τιμή κινείται όταν οι προσφορές συναντούν στενότητα. Δύο επιπλέον αγοραστές για ένα από τα λίγα έτοιμα διαμερίσματα μιας γειτονιάς δίνουν στον πωλητή περιθώριο να ζητήσει καλύτερη προσφορά. Σε μια περιοχή με αρκετά διαθέσιμα διαμερίσματα ίδιου τύπου και τιμής, οι ίδιοι δύο αγοραστές μπορούν να αυξήσουν τις πωλήσεις με μικρότερη επίδραση στην τιμή. Για τον επενδυτή, μετρά επίσης αν η ευκολότερη πρόσβαση φέρνει ζήτηση για διαμονή που βελτιώνει πραγματικά το προσδοκώμενο καθαρό ενοίκιο.

Στην πενταετία μετρά η αντίδραση της προσφοράς. Νέες παραδόσεις ή υφιστάμενα ακίνητα που επιστρέφουν στην αγορά μπορούν να απορροφήσουν μέρος της επιπλέον ζήτησης. Αν η γη είναι περιορισμένη, οι παραδόσεις καθυστερούν ή οι νέες κατοικίες απευθύνονται σε άλλη κατηγορία τιμής, η πίεση μπορεί να διαρκέσει στην ίδια γειτονιά. Στο μεταξύ, επιτόκια, εισοδήματα και πρόσβαση σε στεγαστικά δάνεια αλλάζουν πόσα μπορούν να προσφέρουν οι αγοραστές.

Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο · οικονομικές επιδράσεις των ελέγχων · ΟΟΣΑ · πώς ανταποκρίνεται η προσφορά κατοικίας ανά περιοχή

Το 2008 τέσσερις αγορές ανέβηκαν αμέσως και τέσσερις έπεσαν

Για να συγκρίνουμε χώρες με την Κύπρο, χρησιμοποιούμε την άρση των ελέγχων στις πτήσεις ως κοινό ορόσημο. Βάση είναι το τρίμηνο μέσα στο οποίο έγινε η αλλαγή. «Αμέσως» σημαίνει το επόμενο πλήρες τρίμηνο. Το ένα έτος και τα πέντε έτη μετρούνται από την ίδια βάση, στην αντίστοιχη περίοδο του έτους. Ο δείκτης της Eurostat καλύπτει τις ονομαστικές τιμές συναλλαγών νέων και υφιστάμενων κατοικιών. Οι τιμές στον πίνακα είναι παρατηρούμενες μεταβολές, στις οποίες αποτυπώνεται ό,τι άλλο συνέβαινε στην αγορά.

Η διεύρυνση του 2008 · τιμές κατοικίας
Χώρα Αμέσως 1 έτος 5 έτη
Μάλτα −4,1% −2,8% −3,2%
Τσεχία +4,0% +2,8% −3,8%
Ουγγαρία +1,3% −0,9% −15,5%
Σλοβενία −0,2% −7,7% −15,9%
Σλοβακία +3,2% −11,3% −19,6%
Εσθονία −3,0% −34,9% −24,2%
Λιθουανία +3,5% −24,6% −30,8%
Λετονία −1,8% −37,0% −40,5%

Στις εντάξεις με άρση αεροπορικών ελέγχων στις 30 Μαρτίου 2008, οι οκτώ χώρες με διαθέσιμη βάση βρέθηκαν χαμηλότερα πέντε χρόνια μετά. Για την Πολωνία λείπει το σημείο βάσης στην ίδια σειρά. Η περίοδος συνέπεσε με την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση. Στην Εσθονία, το ΔΝΤ κατέγραψε ότι η αγορά είχε ήδη υποχωρήσει αισθητά από την κορυφή της, καθώς περιοριζόταν η πίστωση. Όταν μια τράπεζα εγκρίνει λιγότερα ή μικρότερα δάνεια, λιγοστεύουν οι αγοραστές που μπορούν να στηρίξουν τις προηγούμενες τιμές.

Στη Μάλτα, η κεντρική τράπεζα συνδέει την υποχώρηση με δύο εξελίξεις. Η χαλάρωση περιορισμών δόμησης το 2006 αύξησε τις άδειες και τις επενδύσεις σε κατοικίες το 2006–07. Με την κρίση του 2008, εκτιμά ότι μεγαλύτερο μέρος των αποταμιεύσεων στράφηκε σε πιο ρευστές επιλογές, περιορίζοντας τα διαθέσιμα κεφάλαια για αγορά ακινήτου. Η Μάλτα υιοθέτησε και το ευρώ τον Ιανουάριο του 2008, ανάμεσα στην άρση των ελέγχων στα λιμάνια και στις πτήσεις. Από το δ΄ τρίμηνο του 2007 η πενταετής μεταβολή ήταν +8,0%. Από το α΄ τρίμηνο του 2008 ήταν −3,2%.

Η Ελβετία δίνει την αντίθετη διαδρομή. Με βάση το α΄ τρίμηνο του 2009, όταν καταργήθηκαν οι έλεγχοι στις πτήσεις, ο δείκτης της BIS έπεσε κατά 0,55% το επόμενο τρίμηνο, ανέβηκε κατά 2,0% σε ένα έτος και κατά 24,8% σε πέντε. Η σειρά έχει διαφορετική μεθοδολογία από την Eurostat. Στην ίδια περίοδο, η ελβετική κεντρική τράπεζα επισήμαινε τα χαμηλά επιτόκια και την ισχυρή στεγαστική πίστη ως παράγοντες για την αγορά.

Οκτώ αγορές του 2008 υποχώρησαν κατά 3,2% έως 40,5% στην πενταετία. Η ελβετική σειρά BIS αυξήθηκε κατά 24,8%. Οι πίνακες παραθέτουν τις επιμέρους τιμές.

Eurostat · τριμηνιαίος δείκτης κατοικίας · Ορόσημα 2007–08 · ΔΝΤ · Εσθονία · Κεντρική Τράπεζα της Μάλτας · κύκλος τιμών κατοικίας · Ελβετία · ορόσημα · BIS · ελβετική σειρά · Ελβετική κεντρική τράπεζα

Κροατία, Βουλγαρία, Ρουμανία. Τρεις άνοδοι από διαφορετικές αφετηρίες

Οι νεότερες εντάξεις · τιμές κατοικίας
Χώρα Αμέσως 1 έτος Έως β΄ 2026
Κροατία +3,6% +8,9% +44,8%
Βουλγαρία +3,4% +15,1% +38,0%
Ρουμανία +0,5% +4,9% +18,0%

Η Κροατία κατάργησε τους ελέγχους στις πτήσεις στις 26 Μαρτίου 2023. Είχε ήδη ανοίξει τα χερσαία και θαλάσσια σύνορα και είχε υιοθετήσει το ευρώ από την 1η Ιανουαρίου. Στο τέλος του 2022, πριν από αυτές τις αλλαγές, οι τιμές ήταν ήδη 17,0% υψηλότερες από ένα έτος πριν. Το ΔΝΤ σημείωνε ότι πάνω από το ένα τρίτο των συναλλαγών από τα μέσα του 2021 έως τα μέσα του 2022 σχετιζόταν με μη κατοίκους. Κατά το ΔΝΤ, η προσδοκία για ευρώ και Σένγκεν πιθανόν ενίσχυσε από κοινού το ενδιαφέρον. Η τουριστική ζήτηση στις ακτές και η περιορισμένη προσφορά κατοικιών ενίσχυσαν την πίεση. Η Κύπρος χρησιμοποιεί ήδη το ευρώ, οπότε η σύγκριση αφορά κυρίως την πρόσβαση και τον ανταγωνισμό για κατοικίες σε τουριστικές αγορές.

Στη Βουλγαρία και στη Ρουμανία, οι έλεγχοι στις πτήσεις και στα λιμάνια καταργήθηκαν στις 31 Μαρτίου 2024 και οι χερσαίοι την 1η Ιανουαρίου 2025. Η Βουλγαρία είχε ήδη ετήσια άνοδο 16,0% στο τρίμηνο βάσης. Το ΔΝΤ συνδέει μεγάλο μέρος της ανόδου με ντόπιους αγοραστές υφιστάμενων κατοικιών, κυρίως στις μεγάλες πόλεις και ιδίως στη Σόφια. Τα αυξανόμενα εισοδήματα και τα χαμηλά επιτόκια στήριξαν τη δυνατότητα δανεισμού, ενώ η διαθέσιμη προσφορά παρέμεινε περιορισμένη. Οι δύο χώρες άνοιξαν τα σύνορα ταυτόχρονα, όμως η αρχική άνοδος στην αγορά της Ρουμανίας ήταν ηπιότερη.

Η τελευταία διαθέσιμη μέτρηση, β΄ τρίμηνο του 2026, καλύπτει περίπου τρία χρόνια και ένα τρίμηνο για την Κροατία και δύο χρόνια και ένα τρίμηνο για τις άλλες δύο χώρες. Στο διάστημα αυτό η Βουλγαρία υιοθέτησε και το ευρώ, τον Ιανουάριο του 2026. Η πενταετία εκκρεμεί και στις τρεις.

Μια μελέτη των Visković και Čipčić σε 27 χώρες της ΕΕ εντόπισε θετική συσχέτιση με τις τιμές σε υπόδειγμα που λαμβάνει υπόψη σταθερές διαφορές μεταξύ χωρών. Οι συγγραφείς χρησιμοποιούν ετήσια στοιχεία. Το υπόδειγμα δεν μετρά ξεχωριστά την αντίδραση κάθε χώρας γύρω από την ημερομηνία άρσης των ελέγχων. Έτσι, η μελέτη δίνει έναν λόγο να εξετάζουμε το κανάλι της ζήτησης και ταυτόχρονα αφήνει ανοιχτό το μέγεθος της επίδρασης στην Κύπρο.

Κροατία · απόφαση ένταξης · ΔΝΤ · κροατική αγορά κατοικίας · ΔΝΤ · τουρισμός και προσφορά στην Κροατία · ΔΝΤ · στεγαστική αγορά της Βουλγαρίας, πλαίσιο 2 · Συμβούλιο · Βουλγαρία και Ρουμανία · ΕΕ · ένταξη στο ευρώ · Visković και Čipčić · μελέτη

Πού μπορεί να εμφανιστεί η πρώτη πίεση στην Κύπρο

Η κυπριακή αγορά ξεκινά ήδη από περίοδο ανόδου. Στο β΄ τρίμηνο του 2026, ο δείκτης τιμών συναλλαγών της Στατιστικής Υπηρεσίας κατέγραψε +7,9% σε ετήσια βάση. Η Κεντρική Τράπεζα, με διαφορετικό δείκτη βασισμένο σε εκτιμήσεις, κατέγραψε +8,5% συνολικά, +8,9% στα διαμερίσματα και +5,8% στις οικίες. Από τα 4.684 ακίνητα με κατατεθειμένο πωλητήριο για αγοραστές εκτός ΕΕ στο δεκάμηνο Ιανουαρίου–Οκτωβρίου, τα 4.217, περίπου 90%, βρίσκονταν στις επαρχίες Λεμεσού, Λάρνακας και Πάφου. Το Κτηματολόγιο εδώ μετρά ακίνητα όλων των τύπων, άρα το μερίδιο δείχνει γεωγραφική συγκέντρωση ενδιαφέροντος και περιλαμβάνει και την ενδοχώρα των τριών επαρχιών.

Το πιθανότερο σενάριο είναι σταδιακή αύξηση ενδιαφέροντος, με μεγαλύτερη πίεση στις τιμές των έτοιμων, καλά τοποθετημένων κατοικιών όπου η διαθέσιμη προσφορά είναι μικρή. Η Πάφος έχει μεγαλύτερη έκθεση σε ζήτηση από το εξωτερικό, η Λάρνακα συνδυάζει πρόσβαση με νέες αναπτύξεις και η Λεμεσός έχει ήδη διεθνή πελατεία στο ακριβό τμήμα της αγοράς. Στη Λευκωσία, όπου το 84% των πωλητηρίων του β΄ τριμήνου αφορούσε ντόπιους αγοραστές, οι μισθοί, τα στεγαστικά δάνεια και η διαθέσιμη προσφορά αναμένεται να συνεχίσουν να έχουν πιο άμεσο βάρος.

Στις τουριστικές περιοχές, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καταγράφει ήδη ισχυρή εξάπλωση της βραχυχρόνιας μίσθωσης. Τα εγγεγραμμένα ακίνητα για αυτή τη χρήση σχεδόν διπλασιάστηκαν μεταξύ 2023 και 2026. Αν η ένταξη αυξήσει τις κρατήσεις και το καθαρό εισόδημα που περιμένουν οι επενδυτές, ορισμένοι μπορεί να προσφέρουν περισσότερα για διαμερίσματα κατάλληλα για τη συγκεκριμένη χρήση. Αυτό το κανάλι εξαρτάται από τις πραγματικές κρατήσεις, τα έξοδα και τους κανόνες μίσθωσης.

Στο πρώτο έτος, το τεστ είναι αν τα πωλητήρια από το εξωτερικό αυξάνονται περισσότερο από την προηγούμενη τάση στις εκτεθειμένες περιοχές και αν ακολουθούν οι τελικές τιμές για κατοικίες παρόμοιου μεγέθους, θέσης και κατάστασης. Ως την πενταετία, οι παραδόσεις κατοικιών στην ίδια περιοχή και κατηγορία τιμής θα δείξουν πόσο από την πρόσθετη ζήτηση μπόρεσε να καλύψει η αγορά.

Στατιστική Υπηρεσία · β΄ τρίμηνο 2026 · Κεντρική Τράπεζα Κύπρου · Κτηματολόγιο · στοιχεία αλλοδαπών αγοραστών · Ευρωπαϊκή Επιτροπή · έκθεση Κύπρου 2026, παράρτημα στέγασης

Eurostat · έκδοση στοιχείων β΄ τριμήνου 2026

Περισσότερα θέματα ↗

Περισσότερες οπτικές.

CYPRUSNEWS MEDIA GROUP

Η γνώση
συνδέεται.

Περισσότερες οπτικές από το δίκτυο του ομίλου.