Σε βάθοςΓνώμηΣτήλεςΠεριοχέςΟδηγοίΕργαλείαΠαρουσιάσεις έργωνPM Studio
ΕΙΔΗΣΗ · ΑΝΑΛΥΣΗ · ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ

Αρχιτεκτονική & Ζωή / Ανάλυση

Χαμάμ Ομεριέ. Τα λουτρά της Λευκωσίας που σώθηκαν για να ξαναλειτουργήσουν

Η αποκατάσταση των λουτρών Ομεριέ έσωσε τους θόλους, τα υπόκαυστα και τη δυνατότητα να χρησιμοποιείται ξανά το κτίριο ως χαμάμ. Είκοσι χρόνια από την τελετή του Europa Nostra στην παλιά Λευκωσία.

Χαμάμ Ομεριέ. Τα λουτρά της Λευκωσίας που σώθηκαν για να ξαναλειτουργήσουν

Τα έργα που αλλάζουν την Κύπρο

Στην πλατεία Τηλλυρίας, οι χαμηλοί θόλοι του Χαμάμ Ομεριέ μόλις που προβάλλουν πάνω από τους πέτρινους τοίχους. Για τον πεζό, το κτίριο φαίνεται πρώτα ως περίβολος και αυλή. Στο εσωτερικό, η διαδρομή από τον προθάλαμο προς τον θερμό θάλαμο εξηγεί γιατί τα δωμάτια έχουν αυτά τα ύψη και γιατί ο ένας χώρος ακολουθεί τον άλλο.

Στις 22 Νοεμβρίου 2006, μέσα στα λουτρά έγινε η τελετή απονομής του βραβείου Europa Nostra. Η διάκριση αφορούσε ένα έργο που έπρεπε να λύσει δύο προβλήματα μαζί. Να συντηρήσει ένα οθωμανικό κτίριο του 16ου αιώνα και να αποκαταστήσει τις προϋποθέσεις για να χρησιμοποιηθεί ξανά ως λουτρό.

Οι τρεις σταθμοί του Ομεριέ

  1. 16ος αιώναςΧτίζονται τα λουτράΤο χαμάμ ιδρύεται επί Λαλά Μουσταφά Πασά και συνδέεται με τη συνοικία του Ομεριέ.
  2. 2002–2004Αποκατάσταση και νέες υποδομέςΣυντηρούνται οι θόλοι και το παλιό σύστημα θέρμανσης. Αναβαθμίζονται τα τεχνικά δίκτυα και διαμορφώνεται ο αύλειος χώρος.
  3. 2005–2006Βράβευση και απονομήΤο έργο αποσπά Grand Prix στον κύκλο του 2005. Η τελετή γίνεται μέσα στα λουτρά τον Νοέμβριο του 2006.

Ένα κτίριο που σου δείχνει πώς λειτουργούσε

Τα λουτρά χτίστηκαν στις αρχές της δεκαετίας του 1570 και πήραν το όνομά τους από τον χαλίφη Ομάρ. Στον οδηγό της Λευκωσίας του Γραφείου Τύπου και Πληροφοριών, ο θολωτός χώρος υποδοχής με την οκταγωνική δεξαμενή προηγείται των χλιαρών δωματίων και του θερμού θαλάμου. Αυτή η ακολουθία έδινε στο σώμα χρόνο να περάσει από τη μία θερμοκρασία στην άλλη. Έκανε επίσης το λουτρό κοινωνική συνήθεια, με διαφορετικές ώρες για γυναίκες και παιδιά και για άνδρες.

Οι θόλοι με τις μικρές οπές τους ξεχωρίζουν πάνω από τη λιθοδομή. Κάτω από το δάπεδο βρισκόταν ένα εξίσου σημαντικό μέρος της οικοδομής, τα υπόκαυστα, όπου κυκλοφορούσε θερμός αέρας από την εστία. Η στέγη, οι διαδοχικοί θάλαμοι και το παλιό σύστημα θέρμανσης αποτελούσαν μέρη του ίδιου σχεδίου.

Η δουλειά πίσω από τους θόλους

Στην αποκατάσταση του 2002–2004, η τεχνική έρευνα προηγήθηκε των επεμβάσεων. Στερεώθηκαν οι θόλοι, τα υπόκαυστα και ο χώρος της εστίας. Ταυτόχρονα εκσυγχρονίστηκαν η αποχέτευση και τα ηλεκτρολογικά, ενώ διαμορφώθηκε ο υπαίθριος χώρος δίπλα στο κτίριο. Η στερέωση αφορούσε όσα έπρεπε να σωθούν. Τα καινούρια δίκτυα εξυπηρετούσαν μια χρήση με καθημερινές απαιτήσεις σε νερό, θέρμανση και συντήρηση.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση χρηματοδότησε το έργο, το οποίο υλοποιήθηκε μέσω του προγράμματος «Συνεργασία για το Μέλλον» του UNDP/UNOPS, σε συνεργασία με το Ενιαίο Ρυθμιστικό Σχέδιο Λευκωσίας. Το ευρύτερο σχέδιο έβλεπε τις δύο πλευρές της εντός των τειχών πόλης μαζί και χρησιμοποιούσε την αποκατάσταση κτιρίων και δημόσιων χώρων για να στηρίξει την καθημερινή ζωή στο κέντρο. Στο Ομεριέ, η παρέμβαση κάλυπτε το χαμάμ και τον άμεσο περιβάλλοντα χώρο του.

Τι σημαίνει να μένει ένα λουτρό σε χρήση

Μετά την πρώτη επαναλειτουργία, η χρήση διακόπηκε ξανά το 2012, όταν έληξε η προηγούμενη μίσθωση. Το χαμάμ άνοιξε το 2014 και ο κρατικός οδηγός της Λευκωσίας του 2026 το καταγράφει σε λειτουργία ως χώρο λουτρών. Ο επισκέπτης μπορεί ακόμη να βρεθεί σε έναν θερμό θάλαμο που σχεδιάστηκε εξαρχής για αυτή την εμπειρία.

Σήμερα η εμπειρία του λουτρού παρέχεται με κράτηση στην πλατεία Τηλλυρίας. Στο πρόγραμμα του χώρου υπάρχουν συνεδρίες με ατμό και παραδοσιακή περιποίηση με σαπούνι ή απολέπιση. Η χρήση αυτή δίνει πρακτικό λόγο για τη συντήρηση των χώρων με διαφορετική θερμοκρασία, της αποχέτευσης και του εξοπλισμού που χρειάζεται ένα λουτρό για να υποδέχεται κόσμο.

Από την πλατεία φαίνονται οι τοίχοι και ένα μέρος των θόλων. Πιο κοντά στην είσοδο, όμως, η παλιά οικοδομή ξαναγίνεται τόπος για ραντεβού και καθημερινή κίνηση. Η απόφαση της αποκατάστασης να κρατήσει τη χρήση του λουτρού έδωσε στους κατοίκους και στους επισκέπτες έναν λόγο να μπουν στο κτίριο πέρα από το να το δουν.

Γραφείο Τύπου και Πληροφοριών · οδηγός Λευκωσίας 2026, ιστορία και διάταξη των λουτρών · European Heritage Awards Archive · τεχνική περιγραφή και Grand Prix Europa Nostra · UNFICYP, The Blue Beret · η τελετή απονομής της 22ας Νοεμβρίου 2006 · Aga Khan Award for Architecture · το ευρύτερο σχέδιο αναζωογόνησης της εντός των τειχών Λευκωσίας · Υφυπουργείο Τουρισμού · η ιστορική και η σημερινή λειτουργία του Χαμάμ Ομεριέ · Δήμος Λευκωσίας · η θέση και τα αρχιτεκτονικά στοιχεία του κτιρίου · Cyprus Mail · η επαναλειτουργία του 2014, μετά τη δεύτερη παύση · Χαμάμ Ομεριέ · η σημερινή λειτουργία των λουτρών

Περισσότερα θέματα ↗

Περισσότερες οπτικές.

Αθηένου. Το δημαρχείο που έχει δικό του μουσείο
Έργα & ΑναπτύξειςΑνάλυση

Αθηένου. Το δημαρχείο που έχει δικό του μουσείο

Στο Καλλινίκειο, οι δημοτικές υπηρεσίες μοιράζονται διεύθυνση με ένα μουσείο. Πώς σχεδιάστηκε το κτίριο, τι έφεραν οι σχολικές επισκέψεις και πώς ένα εύρημα των…

4′ ανάγνωση
Γιατί το αλιευτικό καταφύγιο του Κάτω Πύργου χρειάζεται αντλία θαλασσινού νερού;
Έργα & ΑναπτύξειςΡεπορτάζ

Γιατί το αλιευτικό καταφύγιο του Κάτω Πύργου χρειάζεται αντλία θαλασσινού νερού;

Κυματοθραύστες, εκβάθυνση και άντληση στις τρεις εσωτερικές γωνιές. Τι προβλέπει ο διαγωνισμός για το καταφύγιο και ποιο στάδιο καταγράφει η επίσημη πλατφόρμα.

3′ ανάγνωση
CYPRUSNEWS MEDIA GROUP

Η γνώση
συνδέεται.

Περισσότερες οπτικές από το δίκτυο του ομίλου.