Δύο διαμερίσματα στην ίδια πολυκατοικία παραδόθηκαν την ίδια χρονιά. Το ένα έμεινε κενό και το άλλο κατοικήθηκε για μεγάλο διάστημα. Στην επόμενη πώληση, αυτή η διαφορά μπορεί να έχει σημασία για τον ΦΠΑ, ακόμα κι αν τα δύο ακίνητα μοιάζουν το ίδιο καινούργια στην επίσκεψη.
Με την ερμηνευτική εγκύκλιο 6/2026 της 11ης Νοεμβρίου, το Τμήμα Φορολογίας εξηγεί πώς εφαρμόζονται οι ορισμοί της πρώτης εγκατάστασης και της πρώτης χρησιμοποίησης. Τα σχετικά διατάγματα ισχύουν από την 1η Σεπτεμβρίου 2026. Για τις περιπτώσεις που εξετάζει η εγκύκλιος, κρίσιμο στοιχείο είναι η συστηματική χρήση ή εκμετάλλευση για τουλάχιστον 18 μήνες. Η περίοδος ξεκινά όταν αρχίζει η πραγματική χρήση, ακόμη κι αν το ακίνητο είχε παραδοθεί ή αποπερατωθεί νωρίτερα.
Τρία διαμερίσματα, τρία ιστορικά χρήσης
Το πρώτο τελείωσε πριν από δύο χρόνια και παρέμεινε κλειστό μέχρι να βρεθεί αγοραστής. Η πάροδος δύο ετών από την αποπεράτωση δεν τεκμηριώνει από μόνη της συστηματική χρήση. Το δεύτερο μισθώθηκε και χρησιμοποιήθηκε για δέκα μήνες πριν τεθεί προς πώληση. Υπάρχουν στοιχεία κατοίκησης, αλλά στο παράδειγμα ο χρόνος υπολείπεται του ορίου. Το τρίτο μισθώθηκε διαδοχικά σε δύο ενοικιαστές, με συνολικά τεκμηριωμένο ιστορικό άνω των 18 μηνών και ένα σύντομο κενό ανάμεσά τους. Η εγκύκλιος προβλέπει ότι η αλλαγή χρήστη ή μια προσωρινή διακοπή μπορεί να μην αναιρεί τη συνέχεια, ανάλογα με τα πραγματικά δεδομένα.
| Υποθετική περίπτωση | Τι εξετάζει ο έλεγχος |
|---|---|
| Αποπερατωμένο και κενό | Αν και πότε άρχισε πραγματική χρήση. |
| Μισθωμένο για δέκα μήνες | Τα στοιχεία χρήσης και τη διάρκεια που τεκμηριώνουν. |
| Διαδοχικές μισθώσεις | Τη διάρκεια και τη συνέχεια της χρήσης παρά την αλλαγή ενοικιαστή. |
Τα έγγραφα που συμπληρώνουν την εικόνα
Ο φάκελος μπορεί να περιλαμβάνει μισθωτήρια, στοιχεία κατανάλωσης ηλεκτρικού ρεύματος και όσα πρόσθετα στοιχεία ζητήσει ο Έφορος Φορολογίας. Ένας πρόσφατος λογαριασμός κοινής ωφέλειας μπορεί να βοηθήσει, αλλά η χρονογραμμή ολόκληρης της χρήσης έχει μεγαλύτερη αξία. Ζήτησε επίσης να σου εξηγήσουν γραπτώς αν η προσφερόμενη τιμή περιλαμβάνει ΦΠΑ και με ποια βάση υπολογίστηκε.
Πρώτη χρήση και μειωμένος συντελεστής
Η ίδια εγκύκλιος εξηγεί ότι, στην περίπτωση κατοικίας που χρησιμοποιήθηκε για λιγότερο από 18 μήνες πριν από την πώληση ή μεταβίβαση, μπορεί να υποβληθεί υπεύθυνη δήλωση για πιστοποιητικό μειωμένου συντελεστή 5%, εφόσον συντρέχουν οι αντίστοιχες προϋποθέσεις. Το αν η συγκεκριμένη συναλλαγή υπάγεται σε ΦΠΑ και το αν ο αγοραστής δικαιούται μειωμένο συντελεστή χρειάζονται χωριστό έλεγχο. Συναλλαγές με συμφωνίες, πληρωμές ή παράδοση γύρω από την 1η Σεπτεμβρίου μπορεί επίσης να χρειάζονται έλεγχο των μεταβατικών διατάξεων.
Σε παράδειγμα που δίνει το ίδιο το Τμήμα Φορολογίας, το τιμολόγιο εκδόθηκε τον Αύγουστο αλλά το ήδη χρησιμοποιημένο ακίνητο τέθηκε στη διάθεση του αγοραστή τον Σεπτέμβριο. Το Τμήμα εξηγεί πότε μπορεί να εφαρμοστεί η εξαίρεση, με βάση τη συστηματική χρήση άνω των 18 μηνών και τον χρόνο διάθεσης του ακινήτου. Αυτός είναι ένας λόγος να έχει ο σύμβουλος στη διάθεσή του το τιμολόγιο, τις πληρωμές και την τεκμηρίωση της παράδοσης μαζί.
Πριν από την κράτηση, δώσε στον σύμβουλό σου τρεις ημερομηνίες, την ολοκλήρωση, την έναρξη πραγματικής χρήσης και την παράδοση που προβλέπει η συμφωνία. Μαζί με την ανάλυση της τιμής, αυτές είναι η βάση για να ελεγχθεί ο φορολογικός χειρισμός της συγκεκριμένης αγοράς.
Τμήμα Φορολογίας, ερμηνευτική εγκύκλιος 2026/06 · Τμήμα Φορολογίας, ΦΠΑ και ακίνητη ιδιοκτησία
Για να προχωρήσετε ένα βήμα περισσότερο
ΣΧΕΤΙΚΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΟ PROPERTYMATTERS
Πριν δώσεις προκαταβολή για σπίτι: Ο ΦΠΑ που αλλάζει το πραγματικό κόστος αγοράςΜεταβίβαση ακινήτου στη Λεμεσό – Το πιστοποιητικό που περνά στο Tax For All






