Αναπτύξεις προς ενοικίαση
Δύο μεγάλα οικιστικά έργα δείχνουν πώς τα μακροπρόθεσμα κεφάλαια, τα κατάλληλα κίνητρα και η επαγγελματική διαχείριση μπορούν να δημιουργήσουν εκατοντάδες νέες κατοικίες για μακροχρόνια ενοικίαση.
Κτίρια κατοικιών δίπλα σε κανάλι στο Μπέρμιγχαμ. Φωτογραφία αρχείου.
Στις 3 Αυγούστου 2026, η ασφαλιστική εταιρεία Pension Insurance Corporation ανακοίνωσε την ολοκλήρωση της κατασκευής του One Eastside στο Μπέρμιγχαμ: ενός συγκροτήματος με 667 καινούργια διαμερίσματα για ενοικίαση. Η είδηση έχει ενδιαφέρον πέρα από το μέγεθος της ανάπτυξης. Αποτυπώνει μια διαφορετική διαδρομή χρηματοδότησης της κατοικίας, στην οποία ο τελικός στόχος της επένδυσης είναι η μακροχρόνια εκμετάλλευση μέσω ενοικίων. Ανακοίνωση της PIC.
Σε μια περίοδο που η Κύπρος αναζητά τρόπους να αυξήσει την προσφορά κατοικίας, τα παραδείγματα αυτά αποκτούν ιδιαίτερη σημασία. Το Build-to-Rent δεν αποτελεί απλώς έναν διαφορετικό τρόπο ενοικίασης, αλλά ένα μοντέλο που μπορεί να κινητοποιήσει μακροπρόθεσμα κεφάλαια για την κατασκευή νέων κατοικιών, οι οποίες παραμένουν στην αγορά ενοικίασης υπό οργανωμένη και επαγγελματική διαχείριση.
Η εμπειρία της Αγγλίας και της Αυστραλίας δείχνει πώς η συνεργασία ιδιωτικών επενδυτών, κατασκευαστών και δημόσιων φορέων μπορεί να συμβάλει στη δημιουργία νέου στεγαστικού αποθέματος.
Κατοικίες που κατασκευάζονται εξαρχής για ενοικίαση
Στο Build-to-Rent, ο σχεδιασμός, η χρηματοδότηση και η διαχείριση μιας ανάπτυξης οργανώνονται γύρω από τη μακροχρόνια ενοικίαση, συνήθως με ενιαία ιδιοκτησία και επαγγελματική διαχείριση. Διαφέρει από την αγορά ενός μεμονωμένου διαμερίσματος από έναν ιδιώτη για να το νοικιάσει. Στα νέα κατασκευαστικά έργα, η επένδυση δημιουργεί ένα ολόκληρο πρόσθετο σύνολο κατοικιών για την αγορά ενοικίων.
Στο One Eastside, η ανάπτυξη έγινε σε χώρο που προηγουμένως φιλοξενούσε εγκαταστάσεις εκπαιδευτικού ιδρύματος. Η κατασκευαστικά ολοκληρωμένη ανάπτυξη παραδόθηκε από τη Sphere Group στην PIC, έναν θεσμικό επενδυτή που ασφαλίζει συνταξιοδοτικές υποχρεώσεις. Έτσι, η συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα εκτείνεται πέρα από την κατασκευή και την πώληση ενός ακινήτου: υπάρχει επενδυτής με μακροχρόνιο ορίζοντα που παραλαμβάνει το έργο για ενοικίαση.
Εδώ βρίσκεται ένα από τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα του Build-to-Rent: η δυνατότητα προσέλκυσης ιδιωτικών και θεσμικών κεφαλαίων με μακροπρόθεσμο επενδυτικό ορίζοντα. Σε αντίθεση με την παραδοσιακή ανάπτυξη για πώληση, η επένδυση βασίζεται στη διατήρηση και επαγγελματική λειτουργία των κατοικιών για πολλά χρόνια.
Αυτό δημιουργεί κίνητρα για καλύτερο σχεδιασμό, ποιοτική κατασκευή, ενεργειακή απόδοση και οργανωμένη συντήρηση, καθώς η μακροχρόνια αξία της επένδυσης εξαρτάται από τη σωστή λειτουργία του συγκροτήματος. Παράλληλα, η οικονομική βιωσιμότητα παραμένει καθοριστική για την προσέλκυση των κεφαλαίων που απαιτούνται ώστε περισσότερα τέτοια έργα να περάσουν από τον σχεδιασμό στην κατασκευή.
Η προσιτή κατοικία χρειάζεται σαφείς όρους
Η αύξηση της προσφοράς και η διάθεση κατοικιών με μειωμένο ενοίκιο είναι συνδεδεμένοι, αλλά διαφορετικοί στόχοι. Μια ανάπτυξη Build-to-Rent μπορεί να λειτουργεί με τιμές αγοράς. Το προσιτό τμήμα χρειάζεται συγκεκριμένη συμφωνία και κανόνες εφαρμογής.
Η αγγλική πολεοδομική καθοδήγηση, ενημερωμένη στις 8 Μαΐου 2026, χρησιμοποιεί ως γενικό σημείο αναφοράς το 20% των κατοικιών με προσιτό ιδιωτικό ενοίκιο, διατηρούμενο σε μόνιμη βάση. Προβλέπει έκπτωση τουλάχιστον 20% έναντι του τοπικού ενοικίου αγοράς για αντίστοιχη κατοικία, συμπεριλαμβανομένων των χρεώσεων υπηρεσιών. Επιτρέπονται τεκμηριωμένες διαφοροποιήσεις του ποσοστού, ανάλογα με τις τοπικές ανάγκες και, κατ’ εξαίρεση, τη βιωσιμότητα του έργου.
Πρόκειται για γενικό πλαίσιο της Αγγλίας, όχι για περιγραφή των ειδικών όρων του One Eastside. Η σημασία του είναι ότι μετατρέπει την προσιτότητα σε μετρήσιμη υποχρέωση. Για έναν ενοικιαστή, μετρά το πραγματικό ποσό που πληρώνει, για τη δημόσια πολιτική, μετρά πόσες κατοικίες παραμένουν διαθέσιμες με τους συμφωνημένους όρους.
Η σύμπραξη στο Μπρίσμπεϊν και τα αυστραλιανά κίνητρα
Στο Μπρίσμπεϊν, το LIV Anura άνοιξε επίσημα στις 21 Ιουλίου 2025, προσθέτοντας 396 κατοικίες αποκλειστικά για ενοικίαση. Η ανάπτυξη πραγματοποιήθηκε από το επενδυτικό σχήμα της Mirvac, με τη Mitsubishi Estate Asia και την Clean Energy Finance Corporation, σε συνεργασία με την κυβέρνηση του Queensland. Η ανακοίνωση της CEFC καταγράφει την παράδοση του έργου και τους συμμετέχοντες.
Μέχρι 99 διαμερίσματα προβλέπονται με μειωμένο ενοίκιο για δικαιούχους που εργάζονται κοντά στην ανάπτυξη. Σύμφωνα με την κυβέρνηση του Queensland, η Mirvac ανέλαβε την κατασκευή και τη διαχείριση στο πλαίσιο του πιλοτικού προγράμματος Build-to-Rent. Εδώ, η δημόσια συνεργασία συνδέεται με συγκεκριμένο αριθμό κατοικιών και προσδιορισμένη ομάδα ενοικιαστών, μέσα σε ένα μεγαλύτερο συγκρότημα ενοικίασης.
Παράλληλα, σε ομοσπονδιακό επίπεδο, η Αυστραλία έχει θεσπίσει φορολογικά κίνητρα για επιλέξιμες αναπτύξεις Build-to-Rent. Βασικοί όροι είναι τουλάχιστον 50 κατοικίες, ενιαία ιδιοκτησία, προσφορά μίσθωσης τουλάχιστον πέντε ετών και προσιτό τμήμα 10%. Η νομοθεσία ορίζει δεκαπενταετή περίοδο συμμόρφωσης και επιτρέπει μικρότερη μίσθωση όταν τη ζητήσει ο ενοικιαστής και συμφωνήσει ο ιδιοκτήτης.
Το ομοσπονδιακό πλαίσιο είναι ξεχωριστό από τη συγκεκριμένη σύμπραξη του Queensland. Η κοινή λογική είναι η σύνδεση του επενδυτικού κινήτρου με διάρκεια και υποχρεώσεις, ώστε το όφελος να αφορά σταθερή προσφορά ενοικιαζόμενων κατοικιών.
Τι μπορεί να αξιοποιήσει η Κύπρος
Η Κύπρος δεν ξεκινά από το μηδέν. Το Build-to-Rent έχει ήδη ενταχθεί στον σχεδιασμό της στεγαστικής πολιτικής, με πολεοδομικά κίνητρα που αποσκοπούν στην ενθάρρυνση νέων οικιστικών αναπτύξεων και στην αύξηση του διαθέσιμου στεγαστικού αποθέματος.
Τα παραδείγματα της Αγγλίας και της Αυστραλίας αναδεικνύουν τη σημασία ενός σταθερού και προβλέψιμου πλαισίου, το οποίο μπορεί να προσελκύσει μακροπρόθεσμα ιδιωτικά και θεσμικά κεφάλαια. Η δυνατότητα ανάπτυξης μεγαλύτερων, οργανωμένων συγκροτημάτων, σε συνδυασμό με την επαγγελματική διαχείριση, μπορεί να συμβάλει στη δημιουργία περισσότερων κατοικιών που προορίζονται εξαρχής για μακροχρόνια ενοικίαση.
Για να αναπτυχθεί το μοντέλο στην κυπριακή αγορά, καθοριστική σημασία έχουν η ταχύτητα και η προβλεψιμότητα των αδειοδοτήσεων, τα κατάλληλα πολεοδομικά και επενδυτικά κίνητρα, η πρόσβαση σε χρηματοδότηση και η δυνατότητα οικονομικά βιώσιμης λειτουργίας των έργων.
Το ζητούμενο δεν είναι να αντιγράψουμε αυτούσια τα διεθνή παραδείγματα, αλλά να αξιοποιήσουμε όσα μπορούν να προσαρμοστούν στις ανάγκες και στο μέγεθος της κυπριακής αγοράς.
Η πραγματική επιτυχία θα κριθεί τελικά στον αριθμό των νέων κατοικιών που θα κατασκευαστούν, θα παραδοθούν και θα παραμείνουν διαθέσιμες για μακροχρόνια ενοικίαση.
Το Build-to-Rent μπορεί να αποτελέσει ένα σημαντικό μέρος αυτής της προσπάθειας, δημιουργώντας μια νέα, πιο οργανωμένη και επαγγελματικά διαχειριζόμενη προσφορά κατοικίας στην Κύπρο.
Διαβάστε επίσης: Στεγαστικό: Πώς θα αυξηθεί πραγματικά η προσφορά κατοικίας στην Κύπρο;
