Τα έργα που αλλάζουν την Κύπρο
Λίγα λεπτά με τα πόδια από τα ενετικά τείχη, η οδός Α. Γ. Λεβέντη οδηγεί σε μια αυλή που ανοίγεται στον δρόμο. Πίσω από την ανοιχτόχρωμη πέτρα βρίσκονται έργα που κάποτε έβλεπε κανείς σε ένα ιδιωτικό διαμέρισμα του Παρισιού και ένας πίνακας του Αδαμάντιου Διαμαντή μήκους 17,5 μέτρων. Από τον Μάρτιο του 2014, όλα αυτά είναι μέρος μιας επίσκεψης που μπορεί να χωρέσει σε μια συνηθισμένη μέρα στο κέντρο της Λευκωσίας.
Η Λεβέντειος Πινακοθήκη έδωσε στην πρωτεύουσα έναν χώρο όπου μια σχολική τάξη, ένας επισκέπτης από το εξωτερικό και ένας κάτοικος που επιστρέφει για μια καινούργια έκθεση έχουν διαφορετικούς λόγους να περάσουν την ίδια είσοδο. Η ιστορία της αρχίζει από την απόφαση να αποκτήσουν οι συλλογές του Αναστάσιου Γ. Λεβέντη μόνιμη, προσβάσιμη στο κοινό στέγη στην Κύπρο.
Από την απόφαση στο άνοιγμα της Πινακοθήκης
- 2007Ο διαγωνισμόςΤο Ίδρυμα Α. Γ. Λεβέντη προκηρύσσει αρχιτεκτονικό διαγωνισμό για τη νέα Πινακοθήκη.
- 2011Η κατασκευήΑρχίζουν τα έργα για το κτίριο που σχεδίασαν τα γραφεία Feilden Clegg Bradley Studios και J+A Philippou.
- Μάρτιος 2014Οι πρώτοι επισκέπτεςΗ Πινακοθήκη ανοίγει στο κέντρο της Λευκωσίας.
Πώς μια ιδιωτική συλλογή απέκτησε δημόσια ζωή
Ο Αναστάσιος Γ. Λεβέντης κληροδότησε στο Ίδρυμα δύο συλλογές που είχε συγκροτήσει ο ίδιος. Τα ευρωπαϊκά έργα βρίσκονταν στο διαμέρισμά του στο Παρίσι. Την ελληνική συλλογή την προόριζε ήδη για έκθεση στην Κύπρο. Το Ίδρυμα άρχισε να συγκεντρώνει κυπριακή τέχνη τη δεκαετία του 1990, δίνοντας στο μελλοντικό μουσείο περιεχόμενο που συνδέεται με την ιστορία του τόπου όπου θα χτιζόταν.
Αυτές οι διαφορετικές αφετηρίες διαβάζονται και στην επίσκεψη. Ο επισκέπτης μπορεί να περάσει από την ευρωπαϊκή ζωγραφική σε έργα της νεότερης ελληνικής τέχνης και ύστερα στις πρώτες γενιές Κυπρίων ζωγράφων. Το 2020 άνοιξε στο κοινό και η Χρυσή Συλλογή, με 605 νομίσματα και αναμνηστικά μετάλλια. Οι μόνιμες συλλογές δίνουν σημεία αναφοράς, ενώ οι προσωρινές εκθέσεις δίνουν αφορμές για επιστροφή.
Η λεπτομέρεια που βλέπει πρώτα ο πεζός
Το κτίριο στεγάζει εκθεσιακούς χώρους, εστιατόριο και διαμερίσματα. Η σύνθεση κατανέμει αυτές τις χρήσεις σε διαφορετικά ύψη, με την τριώροφη Πινακοθήκη να περιβάλλει την αυλή που βλέπει στον δρόμο. Πριν κοιτάξει κανείς τον ψηλότερο όγκο των κατοικιών, έχει ήδη μπροστά του την είσοδο και ένα σαφές πέρασμα από το πεζοδρόμιο προς το κτίριο.
Οι αρχιτέκτονες άντλησαν ιδέες από τις πέτρινες οικοδομές και τα σκιασμένα ανοίγματα της κυπριακής αρχιτεκτονικής. Προσάρμοσαν, επίσης, το φυσικό φως στις ανάγκες της ζωγραφικής. Φεγγίτες σχεδιασμένοι ώστε να αποκλείουν την επιβλαβή υπεριώδη ακτινοβολία φωτίζουν τις εκθεσιακές αίθουσες. Η αρχιτεκτονική δουλεύει εδώ σε δύο κλίμακες, από την εξωτερική σκιά που αντιλαμβάνεται ο πεζός έως το ελεγχόμενο φως που χρειάζεται ένα έργο τέχνης.
Η φωτογραφία του Μαΐου 2013 καταγράφει το εργοτάξιο από το επίπεδο του δρόμου. Ανάμεσα στα γύρω κτίρια και τα δέντρα, διακρίνεται ήδη το ύψος που θα αποκτούσε η ανάπτυξη. Η ολοκληρωμένη χαμηλή όψη της εισόδου εξηγεί πώς το ίδιο σύνολο συναντά τον περαστικό.






