Ένα οικογενειακό σπίτι μπορεί να έχει περισσότερα δωμάτια από όσα χρησιμοποιούνται καθημερινά, ενώ ένα νεότερο νοικοκυριό δυσκολεύεται να βρει κατοικία που να ανταποκρίνεται στο εισόδημα και στις ανάγκες του. Οι δύο εικόνες μπορούν να συνυπάρχουν. Ο χώρος που υπάρχει μέσα σε μια κατοικούμενη οικοδομή δεν ταυτίζεται με ένα σπίτι που διατίθεται για αγορά ή ενοικίαση.
Ο δείκτης υποκατοίκησης της Eurostat αποτυπώνει ακριβώς αυτή τη σχέση ανθρώπων και διαθέσιμων δωματίων. Το 69,4% του πληθυσμού ζούσε το 2025 σε υποκατοικημένες κατοικίες, έναντι 33,4% στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το PropertyMatters επεξεργάστηκε τον πίνακα ILC_LVHO50A της Eurostat, με επιλογή του συνολικού πληθυσμού, όλων των ηλικιών και των δύο φύλων. Τα στοιχεία αναφέρονται στο 2025. Στον επανέλεγχο της 22ας Οκτωβρίου 2026, η βάση είχε ενημερωθεί στις 20 Οκτωβρίου και τα αναφερόμενα ποσοστά παρέμεναν ίδια.
Τι σημαίνει πραγματικά «υποκατοικημένη»
Ο ορισμός της Eurostat συγκρίνει τον αριθμό των δωματίων με ένα στατιστικό όριο αναγκών που εξαρτάται από τα μέλη του νοικοκυριού, την ηλικία τους και τη σχέση μεταξύ τους. Ένα σπίτι θεωρείται υποκατοικημένο όταν διαθέτει περισσότερα δωμάτια από αυτό το όριο.
Επομένως, ο δείκτης δεν αποτελεί απογραφή άδειων σπιτιών. Ούτε σημαίνει ότι το 69,4% των ακινήτων μπορεί να βγει στην αγορά. Η μονάδα μέτρησης είναι ο άνθρωπος που ζει σε μια τέτοια κατοικία. Μια οικογένεια, ένα ζευγάρι ή ένας άνθρωπος μόνος μπορούν να προσμετρώνται στον ίδιο δείκτη, ανάλογα με τη διαρρύθμιση και τη σύνθεση του νοικοκυριού.
Η κατοικία μένει ίδια, το νοικοκυριό αλλάζει
Ένα κλασικό παράδειγμα που αναφέρει η Eurostat είναι οι μεγαλύτεροι άνθρωποι που παραμένουν στο σπίτι τους αφού τα παιδιά τους έχουν φύγει. Η οικοδομή σχεδιάστηκε για μια συγκεκριμένη φάση της οικογενειακής ζωής, αλλά συνεχίζει να χρησιμοποιείται όταν οι καθημερινές ανάγκες έχουν αλλάξει.
Αυτό δεν καθιστά περιττό το σπίτι για τον άνθρωπο που κατοικεί σε αυτό. Μπορεί να συνδέεται με οικογενειακές επισκέψεις, φροντίδα, εργασία από το σπίτι ή απλώς με την επιθυμία παραμονής σε μια γνώριμη γειτονιά. Ο στατιστικός δείκτης εντοπίζει μια σχέση δωματίων και ανθρώπων· δεν αποφασίζει ποια κατοικία πρέπει να επιλέξει κάποιος.
Γιατί ο επιπλέον χώρος δεν γίνεται αυτόματα προσφορά
Ένα υπνοδωμάτιο που χρησιμοποιείται σπάνια δεν διαθέτει αναγκαστικά ανεξάρτητη είσοδο, κουζίνα ή τις εγκαταστάσεις μιας αυτοτελούς κατοικίας. Αντίστοιχα, ένα μεγάλο σπίτι σε μια περιοχή δεν καλύπτει αυτομάτως τη ζήτηση κοντά σε μια συγκεκριμένη εργασία ή σχολείο. Η προσφορά κρίνεται και από την τοποθεσία, την τιμή, την κατάσταση και τη λειτουργικότητα.
