Σε βάθοςΓνώμηΣτήλεςΠεριοχέςΟδηγοίΕργαλείαΠαρουσιάσεις έργωνPM Studio
ΕΙΔΗΣΗ · ΑΝΑΛΥΣΗ · ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ

Αρχιτεκτονική & Ζωή / Ανάλυση

Πριν γίνει διακοσμητικό, το πιθάρι οργάνωνε ολόκληρο το σπίτι

Ένα μεγάλο πήλινο δοχείο δεν καταλάμβανε απλώς μια γωνιά. Η θέση, το βάρος και η πρόσβασή του συνδέονταν με τον τρόπο που μια οικογένεια διαχειριζόταν τα αποθέματά της.

Πριν γίνει διακοσμητικό, το πιθάρι οργάνωνε ολόκληρο το σπίτι

Η ΑΛΛΗ ΟΨΗ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ

Σήμερα ένα πιθάρι μπορεί να βρίσκεται δίπλα στην είσοδο ενός ξενοδοχείου ή σε μια αυλή ως διακοσμητικό. Πριν αποκτήσει αυτή τη δεύτερη ζωή, ήταν εργαλείο αποθήκευσης. Το μέγεθός του, το στόμιό του και ο χώρος γύρω του είχαν πρακτικό νόημα για το νοικοκυριό.

Η παράδοση του Φοινιού δίνει μια πραγματική αφετηρία για να διαβάσουμε το αντικείμενο μέσα στο σπίτι. Η καταγραφή της Κυπριακής Εθνικής Επιτροπής UNESCO διακρίνει την κατασκευή μεγάλων αποθηκευτικών πιθαριών, κυρίως από άνδρες, από τα μικρότερα δοχεία μεταφοράς και φύλαξης αγαθών και νερού που έφτιαχναν κυρίως γυναίκες. Δεν είχαν όλα τα αγγεία την ίδια δουλειά.

Το δοχείο αλλάζει όταν πρέπει να μεταφερθεί γεμάτο

Για να καταλάβουμε τη διαφορά, αρκεί ένα απλό ερώτημα: το αντικείμενο προορίζεται να μετακινείται συχνά ή να μένει στη θέση του; Το βάρος ενός γεμάτου δοχείου επηρεάζει τον τρόπο χρήσης του. Η διαδρομή μέχρι αυτό, το ύψος του ανοίγματος και ο διαθέσιμος χώρος χειρισμού γίνονται μέρος της οργάνωσης της αποθήκης.

Αυτή είναι λειτουργική ανάγνωση, όχι αποτύπωση ενός συγκεκριμένου παλιού σπιτιού. Δεν διαθέτουμε εδώ ημερολόγιο οικογένειας ή μετρημένη κάτοψη που να δείχνει πού στεκόταν κάθε πιθάρι. Μπορούμε όμως να αναγνωρίσουμε ότι μια μεγάλη αποθηκευτική κατασκευή δεν τοποθετείται με τα ίδια κριτήρια που επιλέγεται σήμερα μια γλάστρα.

Το πιθάρι ως μέρος του χώρου
01Πρόσβαση

Χρειάζεται διαδρομή για γέμισμα, άδειασμα και έλεγχο.

02Σταθερή θέση

Το βάρος και ο χειρισμός μετρούν όσο η διαθέσιμη γωνιά.

03Οργάνωση αποθεμάτων

Το περιεχόμενο πρέπει να είναι αναγνωρίσιμο και διαχειρίσιμο.

Ερμηνεία της λειτουργίας της αποθήκευσης, όχι οδηγία συντήρησης τροφίμων ή ανακατασκευή ιστορικού νοικοκυριού.

Η κατασκευή ξεκινούσε πριν φτάσει ο πηλός στο σχήμα του

Η επίσημη καταγραφή περιγράφει τη συλλογή και προετοιμασία του αργιλικού χώματος, τη διαμόρφωση των αγγείων και το ψήσιμο σε παραδοσιακό καμίνι. Για τα μεγάλα πιθάρια απαιτούνταν πολύ περισσότερος πηλός, ο οποίος δουλευόταν σε ειδική σκάφη με ξύλινο φτυάρι. Το τελικό αντικείμενο συνδεόταν επομένως με μια ολόκληρη ακολουθία εργασιών και χώρων.

Το Φοινί διατηρεί αυτή την παράδοση μέσα από εργαστήρια και το Πηλαβάκειο Μουσείο, που αναφέρεται στην επίσημη τουριστική παρουσίαση του χωριού. Η τέχνη εγγράφηκε στον Εθνικό Κατάλογο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς το 2017. Η καταγραφή αφορά τη γνώση και τους φορείς της, όχι απλώς την όψη ενός παλιού αντικειμένου.

Από το αντικείμενο στην ερώτηση για το σπίτι
Παρατήρηση Τι μας βάζει να σκεφτούμε
Μεγάλος όγκος Η αποθήκη σχεδιάζεται για όσα πραγματικά θα φιλοξενήσει;
Πρόσβαση από το στόμιο Μπορεί ο χρήστης να εξυπηρετηθεί χωρίς δύσκολους χειρισμούς;
Διαφορετικά δοχεία Έχουν προβλεφθεί διαφορετικές ανάγκες φύλαξης;
Σταθερή θέση Υπάρχει χώρος γύρω από το αντικείμενο, όχι μόνο κάτω από αυτό;

Η σημερινή κουζίνα κρατά μια παρόμοια ερώτηση

Οι συσκευές και τα υλικά έχουν αλλάξει, αλλά η αποθήκευση εξακολουθεί να απαιτεί επιλογές. Ένα βαθύ ντουλάπι μπορεί να χωρά πολλά και να κάνει δύσκολη την πρόσβαση στα μισά. Μια αποθήκη μπορεί να έχει αρκετά τετραγωνικά, αλλά στενή διαδρομή ή ακατάλληλα ράφια. Η χωρητικότητα από μόνη της δεν περιγράφει τη χρηστικότητα.

Το πιθάρι δεν ήταν ψυγείο και δεν αποτελεί πρόταση επιστροφής σε παλιές πρακτικές συντήρησης. Προσφέρει, όμως, έναν καθαρό τρόπο να σκεφτούμε τη σχέση αντικειμένου και κατοικίας: πρώτα τι χρειάζεται να φυλαχθεί και πώς θα χρησιμοποιείται, έπειτα πού και με ποιο μέσο. Έτσι ένα παλιό δοχείο παύει να είναι μόνο σύμβολο παράδοσης και γίνεται αφορμή για καλύτερο σχεδιασμό.

Κυπριακή Εθνική Επιτροπή UNESCO · αγγειοπλαστική Φοινιού · Υφυπουργείο Τουρισμού · Φοινί και Πηλαβάκειο Μουσείο

Περισσότερα θέματα ↗

Περισσότερες οπτικές.

CYPRUSNEWS MEDIA GROUP

Η γνώση
συνδέεται.

Περισσότερες οπτικές από το δίκτυο του ομίλου.